धीमा आर्थिक वृद्धि, अनियन्त्रित महँगी र युवापुस्ताको अनिश्चित भविष्यका कारण सिर्जित जनआक्रोशले युरोपका प्रमुख मुलुकहरूमा मध्यमार्गी राजनीतिक दलहरूको जनाधार खस्किँदै गएको छ। जनतामा व्याप्त असन्तोषको फाइदा उठाउँदै अति-दक्षिणपन्थी (Far-Right) र अति-वामपन्थी (Far-Left) दलहरू बलिया बन्दै गएका छन् भने परम्परागत मूलधारका पार्टीहरू कमजोर बन्दै गएका छन्।
अतिवादी दलहरूको बढ्दो प्रभाव
युरोपका ठूला र शक्तिशाली देशहरूमा वर्षौँदेखि कायम मध्यमार्गी राजनीतिको प्रभुत्व खस्किने क्रम तीव्र बनेको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार आगामी एक वर्षभित्र युरोपका चार प्रमुख देशहरू—स्पेन, फ्रान्स, इटाली र पोल्यान्ड—मा महत्त्वपूर्ण निर्वाचनहरू हुँदैछन्, जहाँ चरमपन्थी/अतिवादी राजनीतिक दलहरूले मूलधारका पार्टीहरूलाई ठूलो चुनौती दिइरहेका छन्।
फ्रान्स: आगामी राष्ट्रपति निर्वाचनको दौडमा मरीन ले पेनको अति-दक्षिणपन्थी दल ‘नेसनल र्याली’ (National Rally) चुनावी सर्वेक्षणहरूमा सबैभन्दा अगाडि देखिएको छ।
जर्मनी: अति-दक्षिणपन्थी दल ‘अल्टरनेटिभ फर जर्मनी’ (AfD) २८ प्रतिशत जनसमर्थनसहित देशकै सबैभन्दा लोकप्रिय पार्टीका रूपमा उभिएको छ।
ब्रिटेन: सन् २०२४ को आमनिर्वाचनमा युरोपको परम्परागत दुई मुख्य दलहरू (लेबर र कन्जरभेटिभ) को संयुक्त भोट सेयर बितेको एक शताब्दीकै सबैभन्दा तल्लो विन्दुमा झरेको छ।
इटाली: दक्षिणपन्थी प्रधानमन्त्री जियोर्जिया मेलोनीलाई समेत आफ्नै खेमाका अझ बढी कट्टर तथा अति-दक्षिणपन्थी समूहहरूबाट दबाब र चुनौती सामना गर्नुपरिरहेको छ।
जनआक्रोशका मुख्य कारणहरू
नोबेल पुरस्कार विजेता अर्थशास्त्री डारोन आसिमोग्लु लगायतका विज्ञहरूका अनुसार युरोपमा यस्तो राजनीतिक रूपान्तरण आउनुका पछाडि मुख्यतया तीन वटा आर्थिक तथा सामाजिक कारणहरू जिम्मेवार छन्:
१. सुस्त आर्थिक वृद्धि: लामो समयदेखि युरोपेली अर्थतन्त्रको गति धीमो हुनु।
२. बढ्दो महँगी: दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्यवृद्धिले सर्वसाधारणको जीवनस्तर कष्टकर बनाउनु।
३. युवाहरूको धमिलो भविष्य: रोजगारीको अनिश्चितता र भविष्यप्रतिको असुरक्षाले युवापुस्तामा चरम निराशा पैदा हुनु।
यी समस्याहरूको उचित समाधान खोज्न परम्परागत मध्यमार्गी दलहरू असफल भएपछि सर्वसाधारण नागरिकहरू विकल्पको रूपमा उग्र/चरमपन्थी नारा दिने नयाँ दलहरूतर्फ आकर्षित भइरहेका छन्।
