काठमाडौँ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सैन्य कारबाही पुनः सुरु गर्ने आदेश दिएको खण्डमा इरानका मुख्य ऊर्जा पूर्वाधार तथा आणविक स्थलहरूलाई लक्षित गरी अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो गैर-आणविक बम GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB) प्रयोग गर्ने सम्भावित आक्रमण योजना तयार पारिएको छ।
“सबै बमहरूको आमा” भनेर चिनिने यस शक्तिशाली हतियारको इरानविरुद्ध प्रयोगलाई रणनीतिक रूपमा ठूलो सैन्य तीव्रतातर्फको कदम मानिएको छ। यद्यपि, आन्तरिक सैन्य योजना बैठकहरूबारे जानकार स्रोतहरूका अनुसार यस बमको प्रयोगले घोषित रणनीतिक लक्ष्यहरू हासिल गर्न वा युद्धको सन्तुलन फेर्न कत्तिको मद्दत पुर्याउँछ भन्नेमा रक्षा विशेषज्ञहरूबीच मतभेद रहेको छ।
६ महिनाभन्दा बढी समयदेखि जारी अमेरिकी हवाई आक्रमणहरूपछि पनि दुवै देश कूटनीतिक समाधानमा पुग्न सकेका छैनन्। आगामी मध्यावधि निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा अमेरिकी नागरिकमाझ यो द्वन्द्व अलोकप्रिय बन्दै गएको र यसले राजनीतिक प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले युद्ध अन्त्य गर्न अमेरिकी प्रशासनमाथि चौतर्फी दबाव बढेको छ।
अमेरिकी सेनाले नीतिनिर्माताहरूका लागि तयार पार्ने सम्भावित विकल्पहरू मध्ये उच्च-स्तरीय लक्ष्यहरू, विशेष गरी गहिरो भूमिगत स्थलहरू ध्वंश पार्न विशाल बमहरूको आवश्यकता पर्दछ। MOAB अमेरिकी सैन्य भण्डारमा उपलब्ध सबैभन्दा ठूलो गैर-आणविक बम भए तापनि इरानका सुदृढ भूमिगत संरचनाहरूमा यसको प्रभावकारितालाई लिएर गम्भीर प्रश्नहरू उठेका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यो जीपीएस-निर्देशित बमले विशाल भूभाग विनाश गर्ने क्षमता राखे तापनि, ग्रेनाइट चट्टानको गहिराइमा निर्माण गरिएका इरानी आणविक संरचनाहरू सम्म पुग्ने भेदन क्षमता यसमा छैन। यसका साथै बमको विशाल विस्फोटन क्षेत्रका कारण घना बस्ती वा गैर-सैन्य क्षेत्र नजिक रहेका ऊर्जा पूर्वाधारहरूमा प्रहार गर्दा सर्वसाधारण हताहत हुने जोखिम उच्च रहने विश्लेषण गरिएको छ।
ह्वाइट हाउसका सल्लाहकारहरू ट्रम्प प्रशासनका लागि एउटा “प्रतीकात्मक जित” सुनिश्चित गर्दै युद्धबाट बाहिरिने बाटोको खोजीमा छन्, जसले गर्दा हर्मुज जलडमरूमध्य पुनः खोल्नेलगायतका भावी कूटनीतिक प्रयासहरू प्रभावित नहोऊन्।
यसैबीच ह्वाइट हाउसका अधिकारीहरूले संवेदनशील सैन्य योजनाहरूबारे टिप्पणी गर्न अस्वीकार गर्दै इरानले कहिल्यै पनि आणविक हतियार प्राप्त गर्न नसकोस् भन्ने सुनिश्चित गर्न सबै विकल्पहरू खुला राखिएको जनाएका छन्। पेन्टागनले पनि राष्ट्रपति तथा रक्षा सचिवको निर्देशन कार्यान्वयन गर्न र जुनसुकै परिस्थितिमा मिसन सफल बनाउन सैन्य मन्त्रालयले विभिन्न कार्यगत योजनाहरू तयार गर्ने स्पष्ट पारेको छ।
