संसारकै सबैभन्दा तीव्र र तीव्र ध्रुवीकृत चुनावी प्रतिस्पर्धामा ब्राजिलका राष्ट्रपति लुइज इनासियो लुला डा सिल्भाले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका सहयोगी सेनेटर फ्लेभियो बोल्सोनारोलाई पराजित गर्दै पुनः राष्ट्रपति पदमा विजय हासिल गरेका छन्।
यो ऐतिहासिक जीतसँगै ८० वर्षीय वामपन्थी नेता लुला ब्राजिलको इतिहासमा चौथो पटक राष्ट्रपति निर्वाचित हुने पहिलो व्यक्ति बनेका छन्। यो निर्वाचन जीवनयापनको लागत, अपराध, भ्रष्टाचार र ब्राजिल तथा सम्पूर्ण ल्याटिन अमेरिकाभर फैलिएको दक्षिणपन्थी राजनीतिक लहरका बीच सम्पन्न भएको थियो।
सन् १९८९ मा प्रत्यक्ष राष्ट्रपतीय निर्वाचन सुरु भएयता पहिलो चरणमा दोस्रो स्थानमा रहेर पनि अन्तिम चरणको रनअफ (धाँधलीरहित दोस्रो चरण) मा विजय हासिल गर्ने लुला पहिलो उम्मेदवार बनेका छन्। अक्टोबर ४ मा भएको पहिलो चरणको मतदानमा बोल्सोनारोले ४७.०३% मत ल्याएका थिए भने लुलाले ४५.१६% मत पाएका थिए, जसका कारण बोल्सोनारो लुलाभन्दा करिब २२ लाख मतले अगाडि थिए।
लुलाको यो जीतले बोल्सोनारो राजनीतिक आन्दोलनका लागि ठूलो झट्का दिएको छ। फ्लेभियोले आफ्ना पिता, पूर्व राष्ट्रपति जेयर बोल्सोनारोले सन् २०२२ मा गर्न नसकेको काम (लुलालाई चुनावमा हराउने) पुरा गर्न सकेनन्।
चुनावी नतिजा एक तनावपूर्ण चुनावी दिनपछि आएको हो, जहाँ दुवै उम्मेदवारका तर्फबाट निर्वाचन प्राधिकरणलाई गरिएको अन्तिम समयको अपिलपछि मतदानको समय दुई घण्टा थपिएको थियो।
ब्राजिलको सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीश क्रिस्टियानो जानिनले राष्ट्रपति लुलाको अभियानको अनुरोध स्वीकार गर्दै बस यातायातमा आएको अवरोधका कारण मतदान विस्तार गर्ने निर्णय गरे। विपक्षी फ्लेभियो बोल्सोनारोको टोलीले पनि भारी वर्षाका कारण केही स्थानमा समय बढाउन माग गरेको थियो।
तर साँझ ५ बजे आएको यो आदेशले केही स्थानमा भ्रम सिर्जना गर्यो, किनकि धेरै मतदान केन्द्रहरू पहिले नै बन्द भइसकेका थिए। पछि सर्वोच्च अदालत र उच्च निर्वाचन अदालत (TSE) ले बन्द नभएका मतदान केन्द्रहरूलाई मात्र साँझ ७ बजेसम्म खुला राख्न स्पष्ट पारेका थिए। बोल्सोनारोको टोलीले यस निर्णयलाई “लाजमर्दो र असान्दर्भिक” भन्दै कडा आलोचना गरेको थियो।
यो जीतले ब्राजिललाई ट्रम्प प्रशासनसँगको तनावका बीच ग्लोबल साउथ (विकासोन्मुख देशहरू) र चीनसँग निकट सम्बन्ध राख्दै स्वतन्त्र परराष्ट्र नीतिमा कायम राख्नेछ।
पहिलो चरणमा ब्राजिलका विभिन्न राज्यहरूमा दक्षिणपन्थी उम्मेदवारहरूले अग्रता लिएका थिए। सन् २०२५ अप्रिलदेखि ल्याटिन अमेरिकाका धेरै देशहरू—इक्वेडर, बोलिभिया, होन्डुरस, चिली, कोस्टारिका, कोलम्बिया र पेरुमा दक्षिणपन्थी वा मध्य-दक्षिणपन्थी उम्मेदवारहरू विजयी भएका थिए।
यस निर्वाचनमा सार्वजनिक सुरक्षा (अपराध नियन्त्रण) र अर्थतन्त्र मुख्य मुद्दा बनेका थिए। फ्लेभियो बोल्सोनारोले अपराधीहरूमाथि कडा कारबाही र जेल सजाय विस्तार गर्ने बाचा गरेका थिए भने लुलाले आफ्ना अघिल्ला कार्यकालका सामाजिक सुधार र कल्याणकारी कार्यक्रमहरूको रक्षा गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए।
महिला मतदाता र धार्मिक समुदाय (विशेष गरी क्याथोलिक र इभाञ्जेलिकल) बीचको ध्रुवीकरणले पनि यस निर्वाचनको नतिजामा निर्णायक भूमिका खेलेको छ।
