१८ असोज, २०८३ (४ अक्टोबर, २०२६)
काठमाडौँ। भदौ १० गतेको भोटेकोशी-त्रिशूलीको विनाशकारी बाढी र असोज ८ देखि १२ गतेसम्म परेको अविरल झरीका कारण आएको बाढी-पहिरोको प्रत्यक्ष असर अहिले दसैँको बजारमा तीव्र रूपमा देखिएको छ। दसैँ-तिहारको पूर्वसन्ध्यामा सबैभन्दा बढी खरिदबिक्री हुने समयमा चीनतर्फका प्रमुख नाकाहरू अवरुद्ध हुँदा बजारमा सामानको चरम अभाव र अस्वाभाविक मूल्यवृद्धि भएको छ।
चीनसँग जोडिएका तातोपानी, रसुवागढी-केरुङ र कोराला गरी तीनवटै स्थलमार्ग प्रभावित हुँदा दसैँका लागि ल्याइएका लत्ताकपडा, जुत्ता-चप्पल, इलेक्ट्रोनिक्स, घर सजावटका सामग्री, झिलिमिली बत्ती र मूर्ति बोकेका सयौँ कन्टेनरहरू डेढ महिनादेखि बाटोमै रोकिएका छन्। हिमालय सिमापार व्यापार संघका अध्यक्ष रामहरी कार्कीका अनुसार यसपालि बजारमा मूल्य वृद्धिभन्दा पनि सामानको चरम अभाव हुने जोखिम बढी छ। तातोपानीतर्फ नेपालतर्फको बाटो खुलिसकेकाले सरकारले चिनियाँ पक्षसँग विशेष कूटनीतिक पहल गरे नाका सञ्चालनमा ल्याउन सकिने उहाँको भनाइ छ।
नाका अवरोधका कारण व्यापारीहरूले तातोपानी र केरुङबाट कोरालातर्फ सामान मोड्दा ढुवानी भाडा अत्यधिक बढेको छ। चेम्बर अफ कमर्सको उद्योग वाणिज्य समितिका सभापति भीम पौडेलका अनुसार सामान्य अवस्थामा १ लाखदेखि १ लाख ५० हजार रूपैयाँ पर्ने कन्टेनर ढुवानी भाडा अहिले ५ देखि ६ लाख रूपैयाँसम्म पुगेको छ। ढुवानीको हिस्सा वस्तुको कुल लागतमा ५-७ प्रतिशतबाट बढेर १५ देखि २० प्रतिशतसम्म पुगेकाले बजारमा सामानको मूल्य २५ देखि ३० प्रतिशतसम्म बढेको अनुमान गरिएको छ। यसले स्वदेशी गार्मेन्ट, जुत्ता र फर्निचर उद्योगका लागि आवश्यक कच्चा पदार्थको आपूर्तिमा समेत गम्भीर असर पारेको छ।
अर्कातिर, चीनबाट आउने सामग्रीमा आपूर्ति समस्या भए पनि खाद्यान्नमा भने बिचौलिया र व्यापारीले सडक अवरोधलाई बहाना बनाएर अस्वाभाविक मूल्य बढाएको उपभोक्ता अधिकारकर्मी माधव तिमिल्सिनाले बताउनुभएको छ। काठमाडौँमा २-३ महिनालाई पुग्ने खाद्यान्न मौज्दात रहेकाले हप्तादिन बाटो अवरुद्ध हुँदैमा माछा, मासु, तरकारी, फलफूल, दाल र चामलको मूल्य बढाउनु अनुचित भएको उहाँको दाबी छ। नेपाल खुद्रा व्यापार संघका अध्यक्ष पवित्र बज्राचार्यका अनुसार खुद्रा व्यापारीको दबाबपछि चामल, तेल र चिनीको मूल्यमा अहिले केही गिरावट आउन थालेको छ।
