१० असोज, २०८३ (२६ सेप्टेम्बर, २०२६)
काठमाडौँ। रणनीतिक रूपमा अति महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलमार्ग सात दिनभित्र पुनः खोल्न इरानले राखेको नयाँ युद्धविराम प्रस्तावलाई अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अस्वीकार गरेका छन्। इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीले संयुक्त राष्ट्रसङ्घको महासभाका क्रममा कतारमार्फत सात दिने समयसीमासहितको प्रस्ताव अमेरिकासमक्ष प्रस्तुत गरेका थिए। अमेरिकी अखबार ‘वाल स्ट्रिट जर्नल’ का अनुसार राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानको प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै नोभेम्बरमा हुने मध्यावधि निर्वाचनपछि इरानमाथि पुनः बमबारी तथा सैन्य कारबाही तीव्र पार्न सकिने सङ्केत सहयोगीहरूलाई दिएका छन्।
इरानको प्रस्तावमा अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहमाथिको समुद्री नाकाबन्दी हटाउने, तेल निर्यातमा लगाइएको प्रतिबन्धमा छुट दिने, र लेबनानसहितका क्षेत्रमा युद्धविराम गरेमा सातौँ दिन हर्मुज जलमार्ग खुला गरी परमाणु कार्यक्रमबारे स्थायी वार्ता थाल्ने उल्लेख थियो। यो प्रस्ताव गत जुन महिनामा दुई देशबिच भएको समझदारीपत्रमै आधारित थियो, जुन पछि भङ्ग भएको थियो। ट्रम्पले भने इरानले आफ्ना सर्तहरू पूर्ण रूपमा पालना गर्नेमा शङ्का व्यक्त गर्दै इरानले अमेरिकाको मध्यावधि निर्वाचनसम्म समय लम्ब्याउन खोजेको आरोप लगाएका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घमा कतारको मध्यस्थतामा वार्ता सकारात्मक भएको भनिए पनि ट्रम्पले इरानको अणुकूलता र समुद्री सुरक्षामा थप कडा सर्त अघि सारेका छन्। इरानी विदेशमन्त्री अराग्चीले इरान सम्झौताका लागि हतारमा नरहेको र कुनै दबाब वा धम्कीसामु नझुक्ने स्पष्ट पारेका छन्। हर्मुज जलमार्ग अवरुद्ध हुँदा विश्वव्यापी तेल आपूर्ति र अर्थतन्त्रमा गम्भीर असर परिरहेको छ।
