अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको उच्च सुरक्षित मानिने ‘पिक्याक्स माउन्टेन’ माथि सैन्य आक्रमण गर्ने धम्की दिएका छन्। अमेरिकी सेनाले चाँडै इरानको उक्त रणनीतिक ठिकानामा हमला गर्न सक्ने ट्रम्पले चेतावनी दिएका हुन्।
अमेरिकाको अघिल्लो आक्रमणमा क्षतिग्रस्त बनेको इरानको नतान्ज यूरेनियम प्रशोधन केन्द्र नजिकै रहेको ‘पिक्याक्स माउन्टेन’ कडा ग्रेनाइट चट्टान र पहाडको मुनि करिब ४०० फिट गहिराइमा अवस्थित छ। यस भूमिगत सुरुङभित्र इरानका अत्याधुनिक सेन्ट्रीफ्युज र संवर्धित यूरेनियमको भण्डार रहेको विश्वास गरिन्छ। यति गहिरो र सुरक्षित स्थानलाई ध्वस्त पार्न अमेरिकाले विशेष क्षमताको ‘बङ्कर बस्टर’ बम प्रयोग गर्न सक्ने आकलन गरिएको छ।
आक्रमणको धम्की दिँदै राष्ट्रपति ट्रम्पले यसलाई अमेरिकाका लागि ठूलो युद्ध मान्न अस्वीकार गरेका छन्। उनले भनेका छन्, “धेरै मानिसहरू यसलाई युद्ध भन्छन्, तर म यसलाई सानो सैन्य मुठभेड मात्र भन्छु। हाम्रा लागि यो ठूलो विषय होइन। यसअघि भेनेजुएलामा पनि हामीले यस्तै गरेका थियौँ।”
के हो पिक्याक्स माउन्टेन र कति सुरक्षित छ?
पिक्याक्स माउन्टेन इरानको सबैभन्दा ठूलो यूरेनियम प्रशोधन केन्द्र नतान्ज नजिकै पहाडको deeply सुरक्षित भागमा बनाइएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार यसको मुख्य भाग जमिनमुनि १०० मिटर (३२८ फिटभन्दा बढी) गहिराइमा छ। यो इरानका अन्य परमाणु केन्द्रहरू फोर्डो र नतान्जभन्दा पनि बढी गहिरो र सुरक्षित मानिन्छ।
यस्ता गहिरा भूमिगत संरचना ध्वस्त पार्न अमेरिकाले १३ हजार किलोग्राम (३० हजार पाउन्ड) तौल भएको ‘GBU-57’ बङ्कर बस्टर बम प्रयोग गर्ने गर्छ। यो बमले विस्फोट हुनुअघि ६० फिट बाक्लो कंक्रीट वा २०० फिट माटो छेडेर भित्र जान सक्छ। यद्यपि, पिक्याक्स माउन्टेनको बनावट र गहिराइका कारण यसलाई पूरै नष्ट गर्न अमेरिकाका लागि कठिन हुने विज्ञहरूको भनाइ छ। पूरै सुरुङ ध्वस्त पार्न नसके पनि अमेरिकाले यसका प्रवेशद्वार र अन्य सहयोगी पूर्वाधारलाई निशाना बनाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (IAEA) लाई इरानले हालसम्म यस स्थानको निरीक्षण गर्ने अनुमति दिएको छैन। एजेन्सीका अनुसार सन् २०२५ सम्ममा इरानसँग ६० प्रतिशतसम्म संवर्धित गरिएको ४४० किलोग्राम यूरेनियमको भण्डार रहेको थियो। ट्रम्पको पछिल्लो वक्तव्यसँगै मध्यपूर्वमा पुनः तनाव र सम्भावित सैन्य सङ्कट गहिरिने खतरा बढेको छ।
