काठमाडौँ, २८ साउन । सिरियाको अदालतले देशका पूर्वराष्ट्रपति बसर अल-असदलाई अनुपस्थितिमा सुनुवाइ गर्दै मृत्युदण्डको सजाय सुनाएको छ। करिब १४ वर्ष लामो गृहयुद्धका क्रममा लाखौँ नागरिकमाथि भीषण अत्याचार, यातना र सामूहिक हत्या गरेको अभियोगमा दमास्कसस्थित अदालतले उनलाई दोषी ठहर गर्दै मृत्युदण्डको फैसला सुनाएको हो।
डिसेम्बर २०२४ मा विद्रोही समूहको तीव्र आक्रमणपछि असद सत्ताच्युत भएर रुस शरण लिन पुगेका थिए। असद शासनको पतनपछि गठन भएको अन्तरिम सरकारअन्तर्गत साविक सत्ताका उच्च अधिकारीविरुद्ध सुनाइएको यो पहिलो ठूलो र ऐतिहासिक फैसला हो।
असदसहित भाइ माहेर र पूर्वसुरक्षा अधिकारीहरूलाई पनि मृत्युदण्ड
दमास्कस अदालतका न्यायाधीश फखर अल-दिन अल-आर्यनको इजलासले असदविरुद्ध पूर्वनियोजित हत्या, बालबालिकाको ज्यान लिएको, गैरकानुनी थुना र अमानवीय यातना दिएको प्रमाणित भएको जनाएको छ। अदालतले यी अपराधलाई ‘मानवताविरुद्धको अपराध’ र ‘युद्ध अपराध’ का रूपमा वर्गीकरण गरेको छ।
अदालतले असदका भाइ एवं सिरियाली सेनाको शक्तिशाली चौथो डिभिजनका पूर्वप्रमुख माहेर अल-असदसहित अन्य ६ जना पूर्वसैन्य तथा सुरक्षा अधिकारीहरूलाई पनि मृत्युदण्डको सजाय सुनाएको छ।
सजाय पाउने अन्य प्रमुख अधिकारीहरू:
फहद अल-फ्रेज: पूर्व रक्षा मन्त्री।
लुए अल-अली: दारा प्रान्तका तत्कालीन सैन्य गुप्तचर प्रमुख।
आतिफ नजिब: दारा प्रान्तका पूर्व राजनीतिक सुरक्षा प्रमुख (असदका नातेदार, जो हाल नियन्त्रणमा छन्)।
२०११ को जनविद्रोह र ५ लाखभन्दा बढीको ज्यान गएको द्वन्द्व
सन् २०११ को मार्चमा दारा प्रान्तमा १५ जना बालबालिका/विद्यार्थीहरूले पर्खालमा सरकारविरोधी नारा लेखेकै आधारमा तत्कालीन सुरक्षा प्रमुख आतिफ नजिबको आदेशमा उनीहरूलाई पक्राउ गरी अमानवीय यातना दिइएको थियो। सोही घटनाको विरोधबाट सुरु भएको प्रजातन्त्र पक्षधर आन्दोलन पछि देशव्यापी गृहयुद्धमा परिणत भएको थियो।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घका अनुसार १४ वर्ष लामो यो द्वन्द्वमा ५ लाखभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको छ भने लाखौँ विस्थापित र हजारौँ नागरिक सरकारी जेलहरूमा बेपत्ता पारिएका छन्।
अन्तरिम सरकारले असद शासनकालका सम्पूर्ण अपराधहरूको निष्पक्ष छानबिन गरी पीडितहरूलाई न्याय र जवाफदेहिता सुनिश्चित गर्ने प्रतिबद्धता जनाउँदै गत अप्रिलदेखि कानुनी कारबाही अघि बढाएको थियो।
