तेहरान। मध्यपूर्वमा तनाव कम गर्ने अमेरिकी प्रयासका बीच इरानले त्यहाँ तैनाथ अमेरिकी सैन्य बेसमा ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्ड (CENTCOM) का अनुसार इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (IRGC) ले बुधबार बिहान तडकभडक रूपमा यो ‘सरप्राइज अट्याक’ (अचानक हमला) गरेको हो।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्धको सैन्य अपरेशन रोक्ने र इरानसँग सकारात्मक कुराकानी भइरहेको दाबी गरेको २४ घण्टा नबित्दै इरानले यो सिधा सैन्य कारबाही गरेको हो। यद्यपि, इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाकेईले अमेरिकाको दाबी खण्डन गर्दै वासिङ्टनसँग हाल कुनै वार्ता नभइरहेको प्रष्ट पार्नुभएको थियो।
अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डले सामाजिक सञ्जालमार्फत जानकारी दिँदै अमेरिकी समयानुसार मंगलबार बेलुकी ५:४५ बजे (नेपाली समय बुधबार बिहान) इरानबाट प्रहार गरिएका सबै बैलिस्टिक मिसाइलहरूलाई प्रतिरक्षा प्रणालीमार्फत सफलतापूर्वक रोकिएको जनाएको छ। एक अमेरिकी अधिकारीका अनुसार प्रारम्भिक आँकलनमा इरानले करिब ४ वटा ब्यालिस्टिक मिसाइल दागेको थियो। आक्रमणबाट भएको क्षतिको विवरण नआए पनि अमेरिकी सेना उच्च सतर्कतामा रहेको बताइएको छ।
यो ताजा आक्रमणले मध्यपूर्वमा शान्ति स्थापना गर्ने कूटनीतिक प्रयासलाई धक्का पुर्याएको छ। विशेषगरी विश्वकै प्रमुख व्यापारिक जलमार्ग ‘होर्मुज जलडमरूमध्य’ (Strait of Hormuz) को संकट झन् गहिरिने खतरा बढेको छ। फारसको खाडीमा अवस्थित यो मार्गबाट विश्वको झण्डै २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने गर्दछ।
सन् २०२६ फेब्रुअरीमा सुरु भएको द्वन्द्वयता इरानले तेल टैंकरहरूमाथि आक्रमण गर्दै यो मार्गलाई लगभग ठप्प पारेको छ। इरानले होर्मुज जलमार्ग भएर जाने जहाजहरूले आफूसँग अनुमति लिनुपर्ने र ‘सुविधा शुल्क’ तिर्नुपर्ने अडान राख्दै आएको छ। अर्कोतर्फ, अमेरिकाले यसलाई अन्तर्राष्ट्रिय जलमार्ग भन्दै कुनै पनि देशको एकल नियन्त्रण स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारेको छ।
यसअघि गत अप्रिलमा भएको युद्धविराम पनि यही विवादका कारण यसै महिना भङ्ग भएको थियो, जसपश्चात दुवै देशबीच दुई हप्तासम्म लगातार हवाई र मिसाइल आक्रमणहरू भएका थिए। ताजा मिसाइल प्रहारले दुई शक्ति राष्ट्रबीचको सैन्य टकरावलाई नयाँ मोडमा पुर्याइदिएको छ।
