रेडियो मिरमिरे काठमाडौँ — अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प इरानसँग जारी द्वन्द्वमा पुनः एक पटक दोबाटोमा उभिनुभएको छ। हरेक बित्दो दिनसँगै उहाँका विकल्पहरू सीमित बन्दै गएका छन् भने कुनै पनि निर्णयको सैन्य र राजनीतिक मूल्य लगातार बढ्दै गएको विश्लेषण गर्न थालिएको छ।
विगत पाँच महिनादेखि जारी यस द्वन्द्वमा निरन्तर अमेरिकी हवाई हमलाका बाबजुद इरान आफ्नो अडानमा कायम छ। यस्तै, हालसम्मका कूटनीतिक प्रयासहरूबाट पनि कुनै ठोस सफलता हात पर्न सकेको छैन।
होर्मुज जलडमरूमध्य आसपासका क्षेत्रमा लगातार १३ रातसम्म हवाई हमला गरेपछि अमेरिकाले लगातार तेस्रो रात भने बमबारी रोकेको छ। ह्वाइट हाउसले कूटनीतिक संवादका लागि अवसर दिने उद्देश्यले हमला रोकिएको जनाएको छ। यद्यपि, आवश्यकता परे अमेरिकी सेना जुनसुकै बेला पुनः सैन्य कारबाहीमा उत्रिन सक्ने ह्वाइट हाउसको भनाइ छ।
लामो समयसम्म चलिरहेको यस सैन्य अभियानबाट सोचेजस्तो लाभ नमिलेको र उल्टै राजनीतिक, आर्थिक तथा रणनीतिक भार बढ्दै गएकोमा ट्रम्प प्रशासनभित्र चिन्ता व्यक्त हुन थालेको छ।
यसैबीच, इरानले ओमानसँग उपविदेशमन्त्री स्तरमा वार्ता भएको पुष्टि गरेको छ। तर, कुनै उल्लेखनीय प्रगति भने भएको छैन। इरानी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बघाईले अमेरिकासँग सन्देश आदानप्रदान भइरहे पनि हाल वार्ताको अनुकूल वातावरण नरहेको बताउनुभएको छ। उहाँले इरानको पहिलो प्राथमिकता आफ्नो सार्वभौमसत्ता, क्षेत्रीय अखण्डता र नागरिकको सुरक्षा गर्नु रहेको स्पष्ट पार्नुभयो।
उता अमेरिकी सेनाका उच्च अधिकारीहरूले नै लगातारको हवाई हमलाको औचित्यमाथि प्रश्न उठाउन थालेका छन्। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डका प्रमुख एडमिरल ब्रेड कूपरले अधिकांश निर्धारित सैन्य लक्ष्यहरू ध्वस्त भइसकेको भन्दै अभियान अन्त्य गर्न सिफारिस गर्नुभएको छ। उहाँका अनुसार बाँकी उद्देश्य हासिल गर्न व्यापक जमिन युद्ध आवश्यक पर्नेछ।
त्यस्तै, जोइन्ट चीफ्स अफ स्टाफका अध्यक्ष जनरल ड्यान केनले पनि वायु रक्षा क्षेप्यास्त्रको घट्दो भण्डारले भविष्यमा अमेरिकी फौज र क्षेत्रीय साझेदारहरूको सुरक्षामा गम्भीर असर पार्न सक्ने चेतावनी दिनुभएको छ। अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले पनि केवल हवाई हमलाका भरमा इरानलाई झुकाउन नसकिने निष्कर्ष निकालेका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसङ्घका लागि अमेरिकी राजदूत माइक वाल्ट्जले भने राष्ट्रपति ट्रम्पले कूटनीतिक प्रयासका साथसाथै सबै सैन्य विकल्पहरू खुला राख्नुभएको दाबी गर्नुभएको छ।
अहिले दुवै पक्षले ठूला आक्रमण रोकेका छन् भने यस स्थितिलाई ‘शान्तिको बदले शान्ति’ को रूपमा हेरिएको छ। तर, इरान समर्थित हुती विद्रोहीहरूले रातो सागरका वैकल्पिक समुद्री मार्गहरूलाई पनि निशाना बनाउने चेतावनी दिएकाले विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति प्रभावित हुने जोखिम कायमै छ।
अमेरिकामा हुन गइरहेको मध्यावधि चुनावका कारण राष्ट्रपति ट्रम्पमाथि आन्तरिक राजनीतिक दबाबसमेत बढ्दै गएको छ। हालैका सर्वेक्षणहरूमा अधिकांश अमेरिकी नागरिकले यो युद्ध सोचेभन्दा बढी जटिल बन्दै गएको बताएका छन्।
