तेहरान, २२ असार (एजेन्सी) । इरानका नव–नियुक्त सर्वोच्च नेता मोजताबा खामेनी आफ्ना दिवंगत पिता आयतोल्लाह अली खामेनीको अन्त्येष्टि समारोहमा अनुपस्थित भएका छन् । आइतबार राजधानी तेहरानमा आयोजित विशेष प्रार्थना सभामा हजारौँ नागरिक र शीर्ष अधिकारीहरू सहभागी भए पनि नयाँ सर्वोच्च नेता मोजताबा भने सुरक्षा सतर्कताका कारण सार्वजनिक रूपमा देखा परेनन् ।
दिवंगत खामेनीका अन्य तीन छोराहरू– मसुद, मोस्तफा र मेसाम भने अन्त्येष्टि सेवामा सहभागी थिए । उनीहरूसँगै इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियान र रिभोलुसनरी गार्ड्स (IRGC) का प्रमुख अहमद वाहिदी लगायतका शीर्ष नेताहरूले कफिनमा श्रद्धाञ्जली अर्पण गरेका थिए ।
गत मार्च महिनाको सुरुमा सर्वोच्च नेता नियुक्त भएयता मोजताबा खामेनी सार्वजनिक रूपमा देखा परेका छैनन् । उनका पितालाई मार्न गरिएको अमेरिकी र इजरायली हवाई आक्रमणमै उनी पनि घाइते भएको हुनसक्ने अफवाहहरू फैलिएका बेला अन्त्येष्टि कार्यक्रममा समेत उनको अनुपस्थिति देखिएको हो ।
इरानमा ३६ वर्षसम्म एकछत्र शासन गरेका अली खामेनीको गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिकी र इजरायली हवाई आक्रमणमा परी मृत्यु भएको थियो । युद्धकालीन परिस्थितिका कारण लामो समय रोकिएको उनको अन्त्येष्टि प्रक्रिया गत शुक्रबारदेखि मात्र सुरु भएको हो ।
‘शताब्दीकै सबैभन्दा ठूलो अन्त्येष्टि’ र सुरक्षा चिन्ता
इरानी अधिकारीहरूका अनुसार इरान र इराकका विभिन्न सहरहरूमा गरी हप्ताभरि चल्ने यस अन्त्येष्टि समारोहमा १ करोड २० लाखदेखि २ करोड मानिस सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ, जसलाई उनीहरूले “शताब्दीकै अन्त्येष्टि” (Funeral of the century) को संज्ञा दिएका छन् ।
अहिले खामेनीको पार्थिव शरीर तेहरानको ग्रान्ड मोसल्ला धार्मिक कम्प्लेक्समा राखिएको छ, जहाँ ९७ वर्षीय वरिष्ठ शिया धर्मगुरु जाफर सोभानीले प्रार्थना सभाको नेतृत्व गरिरहेका छन् । आइतबार इरानभर सार्वजनिक बिदा दिइएको थियो र अत्यधिक गर्मीका कारण शोककुल भीडमाथि पानीसमेत छर्किएको थियो ।
अन्त्येष्टि कार्यक्रमहरू निकै सावधानीपूर्वक र योजनावद्ध रूपमा मिलाइएको भए पनि इजरायलले नयाँ सर्वोच्च नेता मोजताबा खामेनीलाई पनि निशाना बनाउन सक्ने डरका कारण उनलाई सार्वजनिक मञ्चमा नल्याइएको सुरक्षा स्रोतहरूले बताएका छन् । इरान र इजरायलबीच हालै युद्ध रोकिएर अस्थायी युद्धविराम लागू भएको छ र स्थायी शान्ति सम्झौताका लागि वार्ताहरू भइरहेका छन्, यद्यपि दुवै पक्षले कुनै पनि बेला सैन्य कारबाही सुरु हुन सक्ने चेतावनी दिँदै आएका छन् ।
डोनल्ड ट्रम्पको दाबी
अमेरिकी समाचार वेबसाइट एक्भियसका अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले शनिबार अन्त्येष्टि कार्यक्रमका कारण शान्ति वार्ता एक हप्ताका लागि स्थगित गरिएको बताएका छन् । ट्रम्पले इरानी शासनका अधिकांश शीर्ष अधिकारीहरू एकै ठाउँमा भेला भएको तर्फ संकेत गर्दै वासिङ्टनले चाहेमा ‘एकै प्रहारमा’ सबैलाई समाप्त पार्न सक्ने दाबी गरे ।
“तर हामी त्यसो गर्ने छैनौँ, किनभने त्यसपछि हामीसँग वार्ता गर्ने कोही पनि बाँकी रहने छैन,” ट्रम्पले भनेका थिए ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले अन्त्येष्टिमा इरानी नागरिकहरू रोइरहेको देख्दा आफू अचम्ममा परेको टिप्पणी गर्दै मानिसहरूले खामेनीलाई घृणा गर्छन् भन्ने ठानेको बताए । उनले ती आँसुहरू “नक्कली आँसु” (Fake tears) हुनसक्ने आशंका व्यक्त गरे ।
ट्रम्पको यस दाबीप्रति अन्त्येष्टिमा सहभागी ५० वर्षीया इरानी नागरिक जाहरा सफाइले आक्रोश व्यक्त गर्दै भनिन्:
“हामीले ४७ वर्षअघि नक्कली आँसु खसाल्नका लागि क्रान्ति गरेका होइनौँ । हामीले हाम्रा यी तमाम सहिदहरूलाई नक्कली आँसुका लागि बलिदान दिएका होइनौँ । हाम्रो शोक र भावना साँचो छ ।”
