एजेन्सी / अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूबीच इरान युद्ध र युद्धविराम वार्तालाई लिएर करिब एक घण्टासम्म टेलिफोनमा तीखो बहस भएको छ। इरानसँग कसरी अघि बढ्ने भन्ने विषयमा दुई नेताबीचको असहमति यति उग्र बन्यो कि कुराकानीपछि इजरायली प्रधानमन्त्री नेतान्याहूको रिस “सातौँ आसमानमा” पुगेको अमेरिकी स्रोतहरूले दाबी गरेका छन्।
🛑 विवादको मुख्य जड: शान्ति वार्ता कि सैन्य हमला?
दुई नेताबीचको सम्बन्ध एकाएक चिसिनुको मुख्य कारण इरानमाथिको रणनीति हो:
नेतान्याहूको अडान: उनी इरानमाथि पुनः सैन्य हमला सुरु गर्न चाहन्छन्। तेहरानको सैन्य क्षमता र महत्त्वपूर्ण पूर्वाधारहरू ध्वस्त पारेर त्यहाँको सरकारलाई कमजोर बनाउने नेतान्याहूको दाउ छ।
ट्रम्पको अडान: ट्रम्प भने तत्काल ठुलो युद्धमा होमिनुको साटो कूटनीतिक वार्तालाई एक पटक मौका दिन चाहन्छन्।
📄 ‘लेटर अफ इन्टेन्ट’ र ट्रम्पको रणनीति
अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यम ‘एक्सिओस’ का अनुसार ट्रम्पले नेतान्याहूलाई फोन गरेर मध्यस्थकर्ताहरू (कतार र पाकिस्तान) युद्ध अन्त्य गर्न र एक महिना लामो वार्ता प्रक्रिया सुरु गर्न ‘लेटर अफ इन्टेन्ट’ (आशय पत्र) मा काम गरिरहेको जानकारी दिएका थिए।
यस वार्ताका मुख्य एजेन्डाहरू:
इरानको आणविक कार्यक्रममाथि कडा नियन्त्रण।
रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण ‘होर्मुज जलडमरूमध्य’ (Strait of Hormuz) लाई व्यापारका लागि खुला गर्ने।
इरानको रोक्का गरिएको रकम (फ्रीज फन्ड) फुकुवा गर्ने प्रक्रिया तय गर्ने।
ट्रम्पको चेतावनी: “हामी वार्तालाई केही दिनको समय दिनेछौँ। यदि हामीले १००% सही जवाफ पाएनौँ भने इरानमाथि जुनसुकै बेला पनि तीव्र रूपमा हमला हुन सक्छ।”
🤝 पाकिस्तान र कतारको मध्यस्थता
यो शान्ति सम्झौताको मस्यौदा तयार पार्न पाकिस्तान र कतारले अमेरिका र इरानबीच मध्यस्थता गरिरहेका छन्। अमेरिकाले पाकिस्तानी मध्यस्थकर्तामार्फत इरानलाई नयाँ प्रस्ताव पठाएको छ। यसै सिलसिलामा पाकिस्तानका गृहमन्त्री एक साताभित्र दोस्रो पटक तेहरान पुगेका छन् र इरानी टोलीले यस दस्तावेजको समीक्षा गरिरहेको छ।
🗣️ “नेतान्याहूले त्यही गर्नेछन्, जो म भन्छु” – ट्रम्प
यति ठुलो विवादका बाबजुद राष्ट्रपति ट्रम्पले सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै आफू र नेतान्याहूबीच राम्रो सम्बन्ध रहेको दाबी गरेका छन्। ट्रम्पले सञ्चारकर्मीहरूसँग गर्व गर्दै भने:
“इरानको मामिलामा नेतान्याहूले त्यही गर्नेछन्, जुन म चाहन्छु। हामीले होर्मुज जलडमरूमध्य तुरुन्तै खुलाउनुपर्छ र हामी वार्तालाई एक मौका दिँदैछौँ। मलाई कुनै हतार छैन।”
