दुबई – अमेरिकी सेनाले होर्मुज जलडमरूमध्यबाट व्यापारिक जहाजहरूको आवागमनको लागि बाटो खोलिदिएको जनाएको छ। अमेरिकी सेनाले यस संकरा समुद्री मार्गबाट जहाज सञ्चालनलाई प्रोत्साहन गर्न दर्जनौं ढुवानी कम्पनीहरूसँग सम्पर्क गरेको छ।
अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डका प्रमुख एडमिरल ब्र्याड कुपरले सोमबार पत्रकारहरूलाई बताए अनुसार, अमेरिकी सैन्य हेलिकप्टरहरूले होर्मुज जलडमरूमध्यमा रहेका असैनिक जहाजहरूलाई निसाना बनाइरहेका छवटा साना ईरानी नावहरूलाई डुबाइदिएको छ। यस घटनाले ईरान र अमेरिकाबीच जारी नाजुक युद्धविराममा नयाँ प्रश्न चिन्ह लगाएको छ।
ईरानले अमेरिकी नौसेनाको पोतमा हमला गरेको भन्ने दाबीलाई अमेरिकाले सोमबार खारेज गरेको छ। अमेरिकाले होर्मुज जलडमरूमध्य हुँदै जाने व्यावसायिक जहाजहरूलाई मार्गनिर्देशन उपलब्ध गराउने पनि पेशकश गरेको छ। ईरानसँग युद्ध सुरु भएपछि होर्मुज जलडमरूमध्यमा सयौं जहाज अलपत्र परेका छन्।
अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डले अमेरिकी झन्डा बोकेका दुई व्यापारिक जहाज होर्मुज जलडमरूमध्य सफलतापूर्वक पार गरिसकेको र फारसको खाडीमा तैनात नौसेनाका मार्गनिर्देशित मिसाइल विध्वंसक जहाजहरूले व्यापारिक यातायात पुनर्स्थापित गर्न सहयोग गरिरहेको बताएको छ। कमान्डले सोशल मिडियामा भनेको छ कि यी जहाजहरू ‘प्रोजेक्ट फ्रीडम’ अन्तर्गत जलडमरूमध्य भएर गुज्रेका हुन् र ती सुरक्षित रूपमा गन्तव्यतर्फ अघि बढिरहेका छन्। तर, नौसैनिक जहाज कहिले पुगे वा व्यापारिक जहाज कहिले प्रस्थान गरे भन्ने स्पष्ट गरिएको छैन।
अमेरिकी घोषणापछि तुरुन्तै संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) मा सम्भावित मिसाइल हमलाको आपातकालीन साइरन बजाइयो, जसमा मानिसहरूलाई तुरुन्तै सुरक्षित स्थानमा जान भनियो। अप्रिलको सुरुमा युद्धविराम लागू भएपछि यो पहिलो यस्तो चेतावनी थियो। हाल कुनै मानवीय क्षति वा धनजनको नोक्सानीको समाचार छैन।
यसअघि ईरानी समाचार एजेन्सीहरूले होर्मुज जलडमरूमध्यको दक्षिण-पूर्वमा रहेको बन्दरगाह नजिक ईरानले एउटा अमेरिकी पोतलाई निसाना बनाएको दाबी गरेका थिए। तर अमेरिकी कमान्डले स्पष्ट पारेको छ कि “अमेरिकी नौसेनाको कुनै पनि जहाजमाथि हमला भएको छैन।”
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार ‘प्रोजेक्ट फ्रीडम’ को घोषणा गरेका थिए। यसअन्तर्गत मार्गनिर्देशित मिसाइल विध्वंसक, सयौं विमान र करिब १५,००० सैनिक रहने अनुमान गरिएको छ। ईरानले यस पहललाई तीन साताअघि भएको नाजुक युद्धविरामको उल्लङ्घन भन्दै चेतावनी दिएको छ कि कुनै पनि विदेशी सैन्य बल, विशेषगरी अमेरिकी सेना, होर्मुज जलडमरूमध्यमा प्रवेश गरेमा लक्षित गरिनेछ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले यदि ईरानले जहाज आवागमनमा बाधा पुर्याए कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएका छन्। उनले ‘प्रोजेक्ट फ्रीडम’ लाई मानवीय पहल बताउँदै युद्धका कारण फारसको खाडीमा फसेका नाविकहरूको सहायता गर्ने उद्देश्य रहेको बताए। ईरानी विदेश मन्त्रालयले भने अमेरिकी मागहरूमा लगातार परिवर्तन भइरहेकाले कूटनीतिक समाधान मुस्किल बन्दै गएको बताएको छ।
