तेहरान — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पाकिस्तानको मध्यस्थता र अनुरोधमा इरानसँगको युद्धविरामलाई अनिश्चितकालका लागि लम्ब्याउने घोषणा गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालमार्फत यो जानकारी दिँदै ट्रम्पले वार्ताको नतिजा नआउन्जेलसम्म युद्धविराम जारी रहने बताएका छन्।
तर, इरानी समाचार एजेन्सी तस्निमले आफ्ना स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै इरानले युद्धविराम बढाउन कुनै पनि अनुरोध नगरेको स्पष्ट पारेको छ। तस्निमले ट्रम्पको यस कदमलाई ५ मुख्य बुँदामा विश्लेषण गरेको छ:
१. युद्धमा अमेरिकाको पराजय
इरानी विश्लेषण अनुसार ट्रम्पले युद्धका सबै उपाय र संयन्त्रहरू प्रयोग गरिसकेका छन् र अन्ततः केही उपलब्धि हासिल नहुने देखेपछि युद्धबाट बाहिरिने सुरक्षित बाटो खोजेका हुन्। यो घोषणालाई अमेरिकाको ‘परोक्ष हार’ को रूपमा हेरिएको छ।
२. अमेरिकी ‘धोकाधडी’ को आशङ्का
इरानले ट्रम्पको यो कदमलाई रणनीतिक धोकाको रूपमा पनि लिएको छ। एकातिर युद्धविरामको नाटक गर्ने र अर्कोतिर अमेरिका वा उसको क्षेत्रीय सहयोगी ‘इजरायल’ मार्फत आतंकवादी गतिविधि जारी राख्ने अमेरिकी रणनीति हुनसक्ने भन्दै इरानी अधिकारीहरू सतर्क रहेका छन्।
३. इजरायललाई मात्र युद्धमा राख्ने दाउ
अर्को सम्भावना के छ भने, अमेरिका आफू युद्धबाट पछि हट्ने र इजरायललाई भने ‘युद्धविराम उल्लंघन’ को बहानामा इरानसँग भिडाइराख्ने। यद्यपि, इरानले अमेरिकालाई पहिले नै चेतावनी दिइसकेको छ कि अमेरिकाले आफू उम्किएर इजरायललाई मात्र युद्धमा राखिराख्न पाउने छैन।
४. हर्मुज जलसन्धि र नौसैनिक नाकाबन्दी
इरानले स्पष्ट पारेको छ कि जबसम्म अमेरिकाले नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउँदैन, तबसम्म शत्रुता कायमै रहनेछ। नाकाबन्दी नहटेसम्म इरानले हर्मुज जलसन्धि (Strait of Hormuz) खोल्ने छैन र आवश्यक परे बल प्रयोग गरेर नाकाबन्दी तोड्ने चेतावनी दिएको छ।
५. इरानी अर्थतन्त्रलाई ‘अनिर्णयको बन्दी’ बनाउने प्रयास
अमेरिकाले युद्धको छाया देखाइराखेर इरानको राजनीति र अर्थतन्त्रलाई अस्थिर बनाउन खोजेको इरानको आरोप छ। तर, इरानले यसपटक हर्मुज जलसन्धिमा आफ्नो पूर्ण नियन्त्रण रहेको र अमेरिकाले युद्धको वातावरण बनाइराखे उक्त जलसन्धि पूर्ण रूपमा बन्द रहने चेतावनी दिएको छ।
