काठमाडौं, २० वैशाख । रामेछापको दोरम्बा शैलुङ गाउँपालिका–७ स्थित शैलुङ जंगलमा लागेको डढेलो भयावह बनेको छ । यही मंगलबार दिउँसो ३ बजेतिरबाट डोरखानीबाट सुरु भएको डढेलो बिहिवार तेस्रो दिन झनै भयावह बनेको हो ।
आगलागी नियन्त्रणका लागि बुधबार बिहान दोरम्बा ब्यारेकबाट नेपाली सेना समेत खटिएको तर स्थलबाट नियन्त्रणमा लिन असंभव भएपछि दिउँसै सेना फिर्ता भइसकेका छन् । बुधबार दिनभर चलेको हावाहुरीले आगो थप फैलिएको र आज जंगलको घना क्षेत्रतर्फ प्रवेश गरेको स्थानीय नरबहादुर तामाङले बताए । झिरिङगे हुँदै सालमी भएर फैलिएको आगो अहिले वष्र्यौंनि हुँदै सानो शैलुङ मन्दिर क्षेत्रमा प्रवेश गरेको र मन्दिर उच्च जोखिममा परेको उनले बताए । मन्दिर जिल्लाकै मुख्य धार्मिक स्थल भएकोले डढेलोबाट बचाउन सबै पक्षबाट पहल हुनुपर्ने उनको भनाइ छ । पानीले मात्र आगो नियन्त्रणमा लिन सकिने तर पानीको ठूलो स्रोत नभएकाले डढेलोले भयावह रुप लिएको उनले बताए ।
उनका अनुसार पूरै जंगल क्षेत्रमा आगो फैलिने अवस्था रहेको र पूरै क्षेत्रमा पुग्न कम्तीमा दुई हप्ता लाग्न सक्छ । त्यसपछि आगो पूर्णरुपमा निभ्न २ महिना लाग्ने उनको भनाइ छ । पानी पर्ने संभावना नरहेकाले आगो फैलिने क्रम रोकिने संभावना रहेको उनले बताए । अहिले पनि आफूहरु काफलडाँडा र ओख्रेनी क्षेत्रमा आगो निभाउने कार्यमा खटिरहेको मिर्मिरे अनलाइनसँग बताए । डढेलोले वनचर, वन्यजन्तु, जंगलस्रोत नष्ट हुनुका साथै सयौं घरधुरीको पानीको मुहान नै सुक्ने खतरा बढेको स्थानीयहरुको भनाइ छ । बुल्कु, ओख्रेनी क्षेत्रमा लागेको आगलागीले लोङा र काफलडाँडा बस्तीमा लैजाने खानेपानी पाइमा क्षति पुगेको बताएका छन् । आगो थप फैलिँदा अन्य बस्तीमा लैजाने खानेपानी पाइपमा पनि क्षति पुग्ने संभावना रहेको स्थानीयले बताएका छन् । अहिलेसम्म जंगलको कुल क्षेत्रमध्ये करिब ७/८ प्रतिशत भागमा डढेलो फैलिाएको उनीहरुको दाबी छ ।
दिउँसो वेगमा हावा चल्ने र राति घना जंगलमा छिर्न असुरक्षित हुने भएकाले स्थानीय तवरबाट आगो नियन्त्रण लिन मुश्किल भइरहेको उनीहरुको भनाइ छ । आफूहरुको प्रयासमा राज्यले सघाउ पुर्याए डढेलो थप फैलिनबाट रोक्न सकिने स्थानीय पेमसिंले बताए । आगलागीबाट स्थानीयको जंगलस्रोत मात्र नभइ जंगलमा रहेका जनावर, पंक्षीको बासस्थान नष्ट हुने उनले बताए ।
आगो नियन्त्रणबारे राखिएको जिज्ञासामा रामेछाप जिल्ला प्रमुख अधिकारी (सीडीओ) अनिता निरौलाले जिल्लाका धेरै स्थानमा डढेलोका घटना भइरहेको र दमकल पुग्न सकिने अवस्था रहेसम्म दमकल पठाउन सकिने बताइन् । आफूले प्रदेशदेखि केन्द्र सरकारसँग बुझेको र तत्काल हेलिकोप्टरबाट पानी हाल्ने अवस्था नरहेको उनको भनाइ छ ।
शैलुङ जंगलमा जारी डढेलो क्षेत्रमा दमकल पुग्न सकिने अवस्था नरहेको प्रहरीको भनाइ छ । यो जंगल वडा नंं ७ र ४ मा फैलिएको छ । डढेलो फैलिँदै जाँदा काठमाडौंबाट पासेवान पुग्ने सडक समेत अवरुद्ध हुने अवस्था रहेको छ । आगो छेउछेउबाट घना जंगल प्रवेश गर्ने क्रममा रहेकोले राज्य ठोस पहल लिए नियन्त्रणमा लिने सकिने स्थानीयहरुको भनाइ छ ।
आगो दिनदिनै भीषण बन्दै घना जंगलमा पस्ने क्रम रहेकोले राज्यबाट ठोस पहल हुन नसक्दा आफूहरु टुलुटुलु हेरेर बस्नुबाहेक उपाय नरहेको वडा नम्बर ७ का वडा सदस्य चन्द्र मोक्तानको भनाइ छ । आफूहरुले मुश्किलले घना जंगलबिचबाट ल्याएको बाइस सय मिटर दूरीको खानेपानीको पाइप निकालेको र अन्य छोटो दुरीको खानेपानी पाइप भने जलेको उनले बताए । डढेलो थप फैलिएको खण्डमा विभिन्न बस्तीमा लैजाने धेरै वटा खानेपानी पाइपमा क्षति पुग्ने उनले बताए । अहिलेसम्म मानवीय क्षति हुन नपाएको उनले जानकारी दिए । आगलागीमा संलग्नको पहिचान भइसकेको पनि उनले बताए । यसअघि अज्ञात समूहबाट यो जंगलमा आगो लगाउने प्रयत्न धेरै पटक भएको र स्थानीयको सक्रियतामा नियन्त्रणमा लिन सफल भएपनि यसपटक काबुबाहिर पुगेको स्थानीय बासिन्दाको भनाइ छ ।
यसैबीच जागजनीका घटनामा संलग्नलाई राज्यले तत्काल पक्राउ गरी कानुनबमोजिम कारवाही गर्न माग गरेका छन् । यो समाचार तयार गर्दा बखतसम्म कोही पक्राउ परेका छैनन् ।
यसैबीच वडा नं. ७ का वडा अध्यक्ष प्रविणकुमार मोक्तानले सामाजिक संजालमा एक सन्देश लेख्दै जारी डढेलो नियन्त्रणका लागि आ-आफ्नो स्थानबाट सक्दो सहयोग र पहल गर्न आग्रह गरेका छन् ।
तस्बिरहरुः सामाजिक सञ्जाल ।
