काठमाडौं । सरकारले नेपाल बीमा प्राधिकरणको अध्यक्षमा राजनविक्रम थापालाई नियुक्त गरेको छ। अर्थ मन्त्रालयले गठन गरेको छनोट समितिको सिफारिसका आधारमा मंगलबार बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले थापालाई प्राधिकरणको अध्यक्षमा नियुक्त गर्ने निर्णय गरेको हो।
नवनियुक्त अध्यक्ष थापालाई बुधबार अर्थ मन्त्रालयमा आयोजित कार्यक्रममा अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले पद तथा गोपनीयताको शपथ गराएका छन्। शपथपछि अर्थमन्त्री वाग्लेले बीमा क्षेत्रको विकास र विस्तारका लागि निडर तथा निर्धक्क भएर काम गर्न थापालाई निर्देशन दिएका छन्।
थापा यसअघि नेपाल राष्ट्र बैंकका कार्यकारी निर्देशकका रूपमा कार्यरत थिए। उनीसँग बैंकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रको नियमन, सुपरिवेक्षण र व्यवस्थापनमा लामो अनुभव रहेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकमा करिब २८ वर्षको कार्यअनुभव हासिल गरेका थापाले वित्तीय क्षेत्रका विभिन्न जिम्मेवारीमा रहेर काम गरेका छन्।
उनको नियुक्तिलाई नेपालको बीमा क्षेत्रको नियमन तथा संस्थागत सुधारका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ। नेपाल बीमा प्राधिकरण देशको बीमा क्षेत्रको नियमनकारी निकाय हो। बीमा कम्पनीहरूको सञ्चालन, नियमन, सुपरिवेक्षण तथा बीमितको हकहित संरक्षण गर्नु प्राधिकरणको प्रमुख जिम्मेवारी हो।
बीमा क्षेत्रको विश्वास अभिवृद्धि मुख्य चुनौती
नयाँ नेतृत्वसमक्ष नेपालको बीमा क्षेत्रप्रति सर्वसाधारणको विश्वास अभिवृद्धि गर्नु प्रमुख चुनौती हुनेछ। पछिल्लो समय बीमाको पहुँच विस्तार हुँदै गए पनि बीमासम्बन्धी जनचेतना, दाबी भुक्तानी प्रक्रिया, सेवा प्रवाह र बीमितको अधिकार संरक्षणका विषयमा सुधारको आवश्यकता छ।
बीमा कम्पनीहरूको वित्तीय अवस्था, संस्थागत सुशासन र जोखिम व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउनु पनि नयाँ अध्यक्षको महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी हुनेछ। बीमा कम्पनीहरूलाई नियमन र सुपरिवेक्षणको दायरामा प्रभावकारी रूपमा राख्दै वित्तीय अनुशासन कायम गराउनु प्राधिकरणका लागि चुनौतीपूर्ण विषय हो।
त्यस्तै, बीमा दाबी भुक्तानीमा हुने ढिलाइ तथा बीमितले भोग्ने समस्याको प्रभावकारी समाधान, बीमा कम्पनीहरूको पारदर्शिता र जवाफदेहिता सुनिश्चित गर्नु आवश्यक छ। बीमा व्यवसायमा देखिने अस्वस्थ प्रतिस्पर्धा नियन्त्रण गर्दै स्वस्थ र प्रतिस्पर्धी बजार निर्माण गर्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुनेछ।
बीमा बजार विस्तारका सम्भावना
नेपालमा बीमाको पहुँच अझै विस्तार गर्नुपर्ने अवस्था छ। ग्रामीण क्षेत्र, न्यून आय भएका नागरिक, किसान तथा साना उद्यमीसम्म बीमा सेवा पुर्याउन सके बीमा बजारको दायरा थप फराकिलो बनाउन सकिन्छ।
कृषि तथा पशुपन्छी बीमालाई प्रभावकारी बनाउने, लघुबीमाको पहुँच विस्तार गर्ने र डिजिटल प्रविधिमार्फत बीमा सेवा सहज बनाउने अवसर पनि नयाँ नेतृत्वसँग छ। बीमा साक्षरता अभिवृद्धि गर्दै नागरिकलाई बीमाको महत्त्व र उपयोगिताबारे जानकारी गराउन सके यस क्षेत्रप्रति आकर्षण बढाउन सकिन्छ।
त्यसैगरी, बीमा कम्पनीहरूको संस्थागत क्षमता अभिवृद्धि, जोखिममा आधारित सुपरिवेक्षण प्रणालीको विकास र अन्तर्राष्ट्रिय असल अभ्यासको अवलम्बनमार्फत नेपालको बीमा क्षेत्रलाई थप व्यवस्थित र प्रतिस्पर्धी बनाउन सकिन्छ।
बैंकिङ तथा वित्तीय क्षेत्रको नियमन र सुपरिवेक्षणमा लामो अनुभव हासिल गरेका थापाका लागि बीमा क्षेत्रको नेतृत्व नयाँ जिम्मेवारीसँगै आफ्नो अनुभव उपयोग गर्ने अवसर पनि हो।
अब उनको नेतृत्वमा नेपाल बीमा प्राधिकरणले बीमा क्षेत्रको सुशासन, बीमितको हित संरक्षण, सेवा प्रवाहमा सुधार र बीमाको पहुँच विस्तारका लागि कस्ता कदम चाल्छ भन्ने विषय चासोका साथ हेरिएको छ।
