बेइजिङ — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको चीन भ्रमण र त्यहाँ उनलाई गरिएको भव्य स्वागत अहिले विश्व राजनीतिको केन्द्रविन्दुमा छ। महँगो ट्यारिफ युद्ध र आरोप-प्रत्यारोपको कडा पृष्ठभूमिबीच बेइजिङले ट्रम्पलाई जुन स्तरको सम्मान दियो, त्यसलाई चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको ठूलो कूटनीतिक सफलताका रूपमा हेरिएको छ।
जिनपिङले ट्रम्पको यो भ्रमणलाई आफ्नो पक्षमा पार्न प्रयोग गरेका ३ मुख्य रणनीतिहरू यस्ता छन्:
१. अमेरिकासँग ‘बराबरी’को हैसियत स्थापित
जिनपिङले लामो समयदेखि विश्व मञ्चमा चीनलाई अमेरिकाकै हाराहारीको शक्तिका रूपमा स्थापित गर्न खोजिरहेका छन्। ट्रम्पले विगतमा चिनियाँ सामानमा ५०० प्रतिशतसम्म ट्यारिफ लगाउने धम्की दिए पनि, बेइजिङमा उनीहरूबीचको ‘बराबरी’को बसाइले विश्वलाई एउटा सन्देश दिएको छ— “चीन अब अमेरिकाको कनिष्ठ होइन, बराबरको साझेदार हो।” यो चिनियाँ कूटनीतिक न्यारेटिभको ठूलो जित हो।
२. विश्व राजनीतिमा चीनको बढ्दो दबदबा
यो भ्रमण यस्तो समयमा भएको छ, जहाँ अमेरिका मध्य-पूर्वको तनाव र अन्य भू-राजनीतिक झमेलामा अल्झिएको छ। यस्तो बेला ट्रम्पलाई बेइजिङमा स्वागत गरेर जिनपिङले चीनलाई ‘विश्वको एक स्थिरता ल्याउने शक्ति’ (Stabilizing Force) का रूपमा प्रस्तुत गरेका छन्। यसले के देखाउँछ भने, विश्वका ठूला संकट समाधान गर्न अब चीनको सल्लाह र सहभागिता अनिवार्य भइसकेको छ।
३. अमेरिकी व्यापारिक घरानाको चीन मोह
ट्रम्पको भ्रमणमा उनीसँगै आएका अमेरिकी व्यवसायीहरूको टोलीले सबैको ध्यान खिचेको छ। एलन मस्क र टिम कुक जस्ता व्यापारिक हस्तीहरू बेइजिङ पुग्नुले जिनपिङको आर्थिक न्यारेटिभलाई थप बलियो बनाएको छ। राजनीतिक टकरावका बावजुद पनि अमेरिकी कम्पनीहरूका लागि चीनको बजार र ‘सप्लाई चेन’ कति अपरिहार्य छ भन्ने कुरा यसले प्रमाणित गरेको छ।
निष्कर्ष:
ट्रम्पको यो भ्रमणले के स्पष्ट पारेको छ भने, राजनीतिक मतभेद जस्तोसुकै भए पनि विश्व अर्थतन्त्र र कूटनीतिमा चीनको भूमिकालाई नजरअन्दाज गर्न सम्भव छैन। जिनपिङले ट्रम्पलाई भव्य स्वागत गरेर विश्वलाई आफ्नो शक्ति र प्रभावको सटिक प्रदर्शन गरेका छन्।
