मृतकहरुको संख्या बढेर ४३३,६२७ , ७९३ यसरी दिनहुँ ईटालीमा कारोनाले ज्यान लिएको दुख लाग्दो सूचनाहरु दिनै पिच्छे ईटालीको नागरिक संरक्षण एजेन्सीहरुले दिईरहँदा यसले त्याहाँको खराब स्थितिलाई चित्रित गर्दछ । पछिल्लो साताका यी समाचारहरु पछि ईटाली विश्वको कोरोनाको केन्द्रविन्दु बनेको छ । यस्ता खबरहरुले उदासिनता बढाईरहेको छ । देशव्यापी लक डाउन, अत्यावस्यक बाहेकको ब्यवशाय बन्द गर्ने जस्तै औषधी र खाद्यान्न, गर्दै पछि कडा नियन्त्रणको प्रयास गर्दा पनि ईटालीले कोरोनाको तीव्र फैलावटको चापलाई कम गर्न असफल भईरहेको छ । यसले पहिले नै समस्या देखिन थालेको श्वास्थ्य प्रणालीलाई पनि थप समस्याग्रस्त बनाईदिएको छ ।
देशको पछिल्लो तथ्याकं अनुसार कोरोनाले ईटालीभरीमा ६०७८ जनाको मृत्यु भएको छ भने ६३९२८ जना संक्रमित छन् । यो विश्वभरीकै सबै भन्दा बढी मृत्युदर ९ प्रतिशत हुन आउछ । यसको बिपरीत कोरोना फैलन शुरु भएको चीनमा ३.८ प्रतिशत थियो भने जर्मनीमा २४ हजार बढी संक्रमित भएकामा केबल ९४ जनाको मृत्यु भएको छ अर्थात ०.३ प्रतिशत ।
तर इटालीको खतरनाक मृत्यु दर को लागी धेरै अन्य कारण पनि हुन सक्छ । लोम्बार्डीको सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्रको संक्रमितको संख्या देशभरको संख्याको ६८ प्रतिशत रहेको मिलनको साक्को अस्पतालमा संक्रामक रोग इकाईका प्रमुख मसिमो गल्लीले बताए । गल्लीका अनुसार गतमहिनादेखिको आपतकाल द्रुत गतिमा बढीरहेको छ । महामारीको तीव्रताका कारण लक्षण देखिएका मानिसहरुमा मात्र परीक्षण भईरहेको छ । यसले निकै विरुपण पैदा गरेको छ । सुख्खा खोकी, ज्वरो जस्ता लक्षणबाट कोरोना पुष्टी हुन कम्तीमा १४ दिन लाग्दछ । त्यही अवधिमा संक्रमितले अरुलाई सार्न सक्दछन् । विज्ञहरु विस्वास गर्दछन् कि कथित स्टेल्थ ट्रान्समिसन मुख्य कारण हो जसले यसको प्रसारलाई बढावा दियो , किन भने बिरामीहरु लक्षणहरु विकास नभए सम्म अज्ञानी रहन्छन् र परीक्षण गराउदैनन् ।
१५ मार्च सम्म ईटालीले एक लाख २५ हजारमा परीक्षणहरु गरीसकेको थियो । जब कि दक्षिण कोरीयाले त्यसै अवधिमा तीव्र परीक्षण गरेर ३ लाख ४० हजार पुर्याएको थियो । जुन देशमा ९ हजार संक्रमित छन् र केवल ०.६ प्रतिशत मात्र मृत्यु दर छ ।
इटालीको ’सामाजिक सम्पर्क म्याट्रिक्स’
नयाँ कोरोना भाइरसले सबै उमेरका मानिसहरूलाई संक्रमित गर्न सक्छ, वृद्ध, वयस्कहरू, जसको प्रतिरक्षा प्रणालीको उमेरसँगै गिरावट आएको छ, भाइरसको संक्रमण पछि गम्भीर बिरामी हुने बढी जोखिमपूर्ण देखिन्छ, जुन अत्यधिक संक्रामक रोग कोभिड १९ ले चिनिन्छ ।
इटालीमा मर्नेहरूमध्ये ८५.६ प्रतिशत ७० बर्ष माथिका रहेको राष्ट्रिय स्वास्थ्य संस्थानको पछिल्लो रिपोर्टले देखाएको छ । ईटालीको कुल जनसंख्याको २३ प्रतिशत भन्दा बढी ६५ बर्ष उमेर नाघेका मानिसहरु छन् । जुन भूमध्य देश जापानपछिको सबै भन्दा बढी बृद्ध जनसंख्या भएको दोस्रो मुलुकमा पर्छ ईटाली । पर्यवेक्षकहरु विस्वास गर्दछन् कि बढी उमेरका मानिस धेरै भएका कारण पनि मृत्युदर बढेको हुन सक्छ । अर्को सम्भावित कारक भनेको इटालीको स्वास्थ्य सेवा प्रणाली आफैं हो, जसले विश्वव्यापी कभरेज प्रदान गर्दछ र प्रायः निशुल्क श्वास्थ्य सेवा छ ।
“हामीसँग धेरै बुढा व्यक्तिहरू छन् जसलाई धेरै बिरामीहरू छन् जसले विस्तृत हेरचाहको लागि लामो समयसम्म बाँच्न सक्षम थिए, तर यी अरु व्यक्तिहरू अरू भन्दा धेरै कमजोर थिए,“ गल्लीले भने, “इटालीको सबैभन्दा ठूलो चिकित्सा केन्द्रहरू मध्ये एक साक्को अस्पतालका धेरै अन्य रोगका बिरामीहरु कोरोना संक्रमण पछि मरे ।
मर्ने हरेक तीन जना मध्य एक जना पहिला अन्य रोगहरुबाट पीडितहरु रहेको देखिन्छ ।
अप्रत्यक्ष रुपमा विज्ञहरुले ईटालीको सामाजिक सम्पर्क म्याट्रिक्सलाई पनि धेरै मृत्युको संभावित कारण मानेका छन् ।
“वृद्ध इटालियन मानिसहरू, तिनीहरू मध्ये धेरै जसो आफैें बस्छन् अलग्गै हुँदैनन् र उनीहरूको जीवन अरू देशहरूको तुलनामा आफ्ना बच्चाहरू र युवा जनसंख्याको बिचको गहन अन्तर्क्िरया भईरहनु त्याहाँको विशेषता हो,“ इटाली नेशनलका केन्द्रीय निर्देशक लिन्डा लौरा सब्बादिनीले भने।
“जब यस्तो बाह्य झटका जस्तो कि कोरोनाभाइरसको प्रकोपे हुन्छ, यो कुराकानी कम हुनु महत्त्वपूर्ण छ, यसैले बुढेसकालका व्यक्तिहरूलाई छुट्ट्याउन तुरुन्त प्राथमिकता दिनु पर्दछ ।”
पूर्व तयारीको अभाव
यद्यपी, इटालेली अनुभवको विशेषताको कारणले भएको त्यस्ता स्पष्टीकरणहरू ( सामुदायिक समाजमा कट्टर पारिवारिक सम्बन्धदेखि लिएर परीक्षण प्रथा सम्बन्धी मुद्दाहरु सम्मका अन्य राष्ट्रहरुलाई सन्तोष तुल्याउनु हुँदैन, विज्ञहरूले चेतावनी दिए । “अन्य देशहरूले ध्यानपूर्वक हेर्नुपर्दछ,“ पिरेलुगी लोपाल्को, महामारीविद् र पिसा युनिभर्सिटीमा हाईजिन प्राध्यापकले भने।
“हामीले इटालीमा हेरेका उही फिल्महरू नै हामीले चीनमा देखेका थियौं, जहाँ इटाली हुबे हो र लोम्बार्डी वुहान हो,“ उनले क्रमशः चिनियाँ प्रान्तलाई औंल्याए जुन अधिकारीहरूले छाप लगाएका थिए र यसको राजधानी भने। नयाँ कोरोनाभाइरस पछिल्लो वर्ष फेला परेको थियो । “मलाई डर छ कि हामी आउँदो हप्ताहरूमा अन्य देशहरूमा फेरि त्यस्तै फिल्म फेरि हेर्नेछौं,“ दक्षिणी इटालीको पुगलियामा महामारीविज्ञानको नेतृत्व गर्ने कार्यदलका सदस्य लोपालकोले चेतावनी दिए ।
लोपल्कोले अरु देशमा पनि त्यस्तै हुन सक्छ जुन ईटालीमा भईरहेको केवल समयको फरक हो, उनीहरु शुरुवाती चरणमा छन् भनेका छन् । “चीन पछि इटाली पहिलो देश हो जहाँ महामारी फैलिएको छस त्यसैले हामी उन्नत चरणको महामारीको प्रभावको सामना गरिरहेका छौं। उनले भने । धेरै देशहरूले बिस्तारै सामाजिक दूरी कार्यान्वयनका लागि कडा कदमहरू अपनाइरहेका छन् । जब कि इटालीले यस्तो कदम चाल्दा शुरुमा बिरोध गरेका थिए आर्थिक प्रभावको चिन्ताले ।
ईटालीमा महामारीको केन्द्रमा लडिरहेका डाक्टहरुले शुरुमै चेतावनी दिएका थिए कि छिटो र निर्णायक कदम नचाले महामारीले गंभीर नतिजा ल्याउन सक्छ ।
“यदि म कुनै पनि देशको स्वास्थ्य मन्त्रालयको प्रमुख हुँ भने म डराउँथें, र म यसलाई नियन्त्रण गर्न कडा उपाय अपनाउन अत्यन्तै छिटो सर्ने थिएँ,“ गल्लीले जोड दिएर भने, “यस्तो परिस्थितिमा हामी सबै सँधै तयार नहुँदा त्यस्ता घटनाहरू ह्यान्डल गर्न पूर्ण रूपमा कठिन हुन्छ ।
आशा गरौं अब नयाँ भाईरसको तरंग आउने छैन
इटालीले महामारीबाट मुक्त हुन सास फर्दे छ । स्वास्थ्य प्रणाली व्यवस्थित बनाईरहेको छ । लोम्बार्डीमा, कोरोनाभाइरस विरुद्ध फ्रन्ट लाइनका केही डाक्टरहरूले पर्याप्त सुरक्षा उपकरण बिना काम गरिरहेका छन्, रिपोर्ट अनुसार उनीहरूले आफूलाई ठूलो जोखिममा पार्दै आएका छन्। आईएसएसका अनुसार तीमध्ये १४ जनाले आफ्नो ज्यान गुमाइसकेका छन र ३७ सय डाक्टर र नर्सहरु संक्रमित भईसकेका छन् ।
इटालीको सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्रका अधिकारीहरू मानिसहरूलाई अलग राख्न र बिरामीहरूका लागि ओछ्यान खोज्न लागिरहेका छन् । केन्द्रीय शहर मिलनमा, चार तारे माइकलएन्जेलो होटेल लगभग ३०० व्यक्तिलाई राख्ने क्वारेन्टाईनको रुपमा ्रप्रयोग भईरहेको छ । जबकि त्यस्तै संख्याका बिरामीहरूको लागि प्रदर्शनी मंडपहरु हेरचाहको वार्डमा परिणत भइरहेको छ। दुबै यस हप्ताको अन्त्यसम्म सञ्चालन हुने अपेक्षा गरिएको छ ।
गल्लीका अनुसार यो उत्तरी इटालीमा लगातार ढिलो रेकर्ड गरिएको केही हप्ता अघि हुनेछ किनकि यस क्षेत्रले अझै पनि व्यापक अलगाव उपायहरूको कार्यान्वयन हुनु अघि संकुचित संक्रमणहरूको सामना गरिरहेको छ ।
“हामी समुन्द्री मानिस जस्तै छौं , जसको नाकको टुप्पोले पनि समुद्रमा डुबेको व्यक्ति अझै सतहमा पुग्न सक्षम हुन्छ । ऊ अझै सास फेर्दै छ, तर पनि आशा छ कि नयाँ छाल आउँदैन ।”
आइतवार नयाँ संक्रमणको संख्या ३९३९ रहेको छ जब कि अघिल्लो दिन ४८२१ थियो र मृत्यु पनि ७९३ बाट ६ सय ५१ मा झरेको थियो । सोमबार ६०२ जनाको मृत्यु भयो । केही घटेको छ अघिल्लो साता भन्दा तर कम भएको छैन साथै संक्रमित फेरी बढेर एकै दिन ४१६० भएको छ ।
-भर्जिनिया पेट्रोमार्जी, अलजजिरा
