गजल आफैमा प्रेम र प्रेमिका विच हुने दोहोरो कुराकानीमा आधारित हुन्छ । अर्काे अर्थमा गजल नेपाली साहित्यको गाजलको रुपमा चित्रण हुदै गएको पाईन्छ ।
नेपाली गजल इतिहासमा मोतिराम भट्टदेखि हालको पुस्तासम्म आईपुग्दा हरेक मानिसहरुको मन मस्थिक्सको रुपमा विकास भएको पाईन्छ ।
त्यसो त नेपाली साहित्यको विकासक्रमलाई सरसर्ति हेर्ने हो भने साहित्य भन्ने वित्तिकै गजल हो भन्ने नेपाली जनमानसमा आगन्तुक झै बनिरहेको पाईन्छ । यसरी गजलको विकास र नेपाली साहित्यकारहरुको चासो लाई हेर्दा बार्षिक गजल संग्रहहरुको उत्पती क्रमिकरुपमा बढोत्तरी भएको पाईन्छ ।
यसै सन्दर्भमा पछिल्लो पुस्ताको गजलकारहरुमा धेरैको नाम जोडिएर आउछ । त्यस मध्ये नेपाली गजलको वर्तमान स्थितिलाई मध्येनजर गर्ने हो भने चन्द्रा राई र उनको कृति प्रेमको तस्विर सबै सामू जोडिएर आउछ ।
उनले यस कृतिमा अधिकासं प्रेम र विछोड अनि देश भक्ती भावना रहेको पाईन्छ । नेपाली गजलमा प्रेमको मात्र होईन । देश भक्ति भावन पनि यसै गजल संग्रहरुमा रहेको पाईन्छ ।
समालेर राख्नु पर्छ यो देशको माटोलाई ।
अमृत सरी चाख्नु पर्छ यो देशको आटोलाई ।।
एकजुट हौं नेपालको सम्पूर्ण ए जनता हो,
शान्ति समृद्धि पार्नु पर्छ यो देशको फाटोलाई ।
यीनै गजलको शेयरहरुले देशभक्ति भावना रहेको स्पष्ट पार्छ । गजलको नियम र गजलको भावहरु अनि गजलको विम्वहरुमा तालमेल रहेको यो संग्रहमा पाईन्छ ।
यस संग्रहमा ६२ ओटा गजलहरु रहेकोमा अधिकांस प्रेमसंग सम्वन्धीत रहेको पाईन्छ । भने अर्काे तर्फ यसको आभूषणनै सवाल जवाफ रहेको छ ।
चन्द्रा–
जिन्दगीको कथा आज लेखु लेखु लाग्यो ।
दिल भन्छ तिमीलाई देखु देखु लाग्यो ।।
इन्द्र नाराथुङ्गे–
डर लाग्छ कतै टाढा हुने हौ कि तिमी,
त्यसैले त तिम्रो बाटो छेकु छेकु लाग्यो ।
गजलमा यर्थाथ परक भन्दा नि विल्कुल भावनामा ओत प्रोत भएर पनि गजल देखिन्छ । सायद यो गजलको हरेक शव्दले प्रेममा उनीएको जन्जार रहेको पाईन्छ ।
संखुवासभाको धुपु ५ मा जन्मीएकी गजलकार चन्द्रा चाम्लिङको धेरै सामाजिक संघ÷संस्थाहरुमा आबद्धता रहेको पाईन्छ ।
अन्ततः प्रेमको तस्विर एक पटक नहेरी नहुने जीवन्त भोगाईले बताउछ । त्यसैले प्रणयको प्रतिक प्रेमको तस्विरलाई मेरो साहितिक सलाम् छ ।
