काठमाडौं : नेपाली नारीहरूको महान् पर्व हरितालिका (तीज) आज देवाधिदेव महादेवको पूजा–आराधना गरी श्रद्धासहित मनाइँदैछ। भाद्र शुक्ल पक्षको तृतीया तिथिमा पर्ने यस पर्वमा विवाहित महिलाहरूले पतिको दीर्घायु र सुस्वास्थ्यको कामना तथा अविवाहितहरूले सुयोग्य वर प्राप्तिको मनोकांक्षा राखेर व्रत बस्ने परम्परा छ।
धार्मिक विश्वास अनुसार, यस दिन विधिपूर्वक व्रत बसी शिव–पार्वतीको उपासना गर्नाले घरपरिवारमा सुख, शान्ति र समृद्धि प्राप्त हुन्छ।
सत्ययुगमा हिमालय पुत्री पार्वतीले गौरीघाटमा कठोर तपस्या गरी महादेवलाई पतिका रूपमा प्राप्त गरेको पौराणिक मान्यता छ। पार्वतीको इच्छाविपरीत उनका पिता हिमालयले विष्णुसँग विवाह गरिदिन खोजेपछि उनले आफ्ना साथीहरूलाई यो पीडा सुनाएकी थिइन्।
पार्वतीको समस्या थाहा पाएर साथीहरूले उनलाई कसैले नदेख्ने ठाउँमा लुकाएर राखेका थिए। त्यही अज्ञातस्थलमा पार्वतीले निराहार व्रत बसी महादेवलाई प्राप्त गरिन्। साथीहरूद्वारा पार्वती हरण भएको यही तिथिलाई ‘हरितालिका’ भनिएको धर्मशास्त्रमा उल्लेख छ। संस्कृतका ‘हरित’ (हरण गरिएको) र ‘आलिका’ (सखी/साथी) मिलेर बनेको यस शब्दले सखीहरूको सहयोगमा व्रत बसेर वर प्राप्त गरेको ऐतिहासिक खुसीलाई दर्शाउँछ।
स्वास्थ्यलाई पहिलो प्राथमिकता
तीजको व्रत निराहार, जलाहार वा फलाहार बस्ने प्रचलन छ। धर्मशास्त्रमा शरीरको स्वास्थ्यलाई ध्यान दिनुपर्ने विशेष उल्लेख गरिएको छ। स्कन्द पुराण अनुसार स्वास्थ्य अवस्था कमजोर भएकाहरू वा औषधि सेवन गरिरहेकाहरूले व्रत बस्दा कुनै दोष नलाग्ने र स्वास्थ्य रक्षा पहिलो कर्तव्य हुने बताइएको छ।
पशुपतिनाथमा दर्शनार्थीको भिड
तीजको अवसरमा आज बिहानैदेखि काठमाडौंको पशुपतिनाथ मन्दिरमा भक्तजनहरूको घुइँचो लागेको छ। दर्शनार्थीहरूको सहजताका लागि पशुपति क्षेत्र विकास कोषले चारवटा मुख्य दर्शन मार्गको व्यवस्था गरेको छ। मन्दिर परिसर प्रवेश गरेपछि भक्तजनहरूलाई आठवटा लाइनमा विभाजन गरी व्यवस्थित रूपमा दर्शन गराउने प्रबन्ध मिलाइएको कोषले जनाएको छ।
यसमा मर्मिरेको पाठक वर्ग सुहाउँदो भाषाशैली, उपशीर्षकहरू र समाचारलाई अझ बढी आकर्षक बनाउने गरी सम्पादन गरिएको छ।
