सरकारले आफ्नो १०० बुँदे कार्ययोजनामा सुशासन, पारदर्शिता र भ्रष्टाचार नियन्त्रणलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्दै सार्वजनिक पद धारण गरेका व्यक्तिको सम्पत्ति छानबिनदेखि राष्ट्रिय सदाचार नीति ल्याउनेसम्मका महत्त्वाकाङ्क्षी योजना अघि सार्यो।
तर, सरकार बनेको चार महिना बितिसक्दा पनि सुशासनको क्षेत्रमा नागरिकले महसुस गर्ने गरी ठोस सुधार नदेखिएको गुनासो बढ्न थालेको छ। केही प्रतिबद्धतामा प्रक्रिया सुरु भए पनि अधिकांश संस्थागत सुधारका योजनाहरू अझै प्रारम्भिक चरणमै सीमित छन्।
पूर्वन्यायाधीश भण्डारीको नेतृत्वमा सम्पत्ति छानबिन समिति
सरकारको १०० बुँदे कार्ययोजनाको प्रमुख प्रतिबद्धतामध्ये एक— उच्चपदस्थको सम्पत्ति छानबिनका लागि सर्वोच्च अदालतका पूर्वन्यायाधीश राजेन्द्रसिंह भण्डारीको संयोजकत्वमा पाँच सदस्यीय अधिकारसम्पन्न समिति गठन गरी काम अघि बढाइएको छ।
कार्ययोजनाको ४३ नम्बर बुँदाअनुसार सम्पत्ति छानबिनलाई दुई चरणमा वर्गीकरण गरिएको छ:
-
पहिलो चरण: २०६२/६३ देखि २०८२/८३ सम्म सार्वजनिक पद धारण गरेका प्रमुख राजनीतिक पदाधिकारी र उच्चपदस्थ कर्मचारीको सम्पत्ति छानबिन।
-
दोस्रो चरण: २०४८ देखि २०६१/६२ सम्मको अवधिमा उच्च पदमा रहेका व्यक्तिहरूको सम्पत्ति छानबिन।
‘पहिले थुन्ने, पछि सुन्ने’ नीतिको आलोचना: प्रतिपक्ष र रास्वपाभित्रै असन्तुष्टि
सम्पत्ति छानबिन र अनुसन्धानका क्रममा सरकारले ‘पहिले थुन्ने, पछि सुन्ने’ नीति अपनाएको भन्दै चौतर्फी आलोचना भइरहेको छ। यस्तो असन्तुष्टि प्रमुख प्रतिपक्षी दलबाट मात्र नभई सत्तारूढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) भित्रैबाट पनि सतहमा आएको छ।
प्रतिनिधिसभाको कानुन, न्याय तथा मानव अधिकार समितिको बैठकमा रास्वपा सांसद मधुकुमार चौलागाईंले अनुसन्धानअघि नै पक्राउ गर्ने परिपाटीप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै भनेका थिए—
“जाहेरी परे लगत्तै हामी वास्तविकता नबुझी मान्छे पक्राउ गर्छौँ। यो जाहेरी, पक्राउ, अनुसन्धान र अभियोजनको सुरुवात नै गलत ढङ्गले भइरहेको छ कि जस्तो लाग्छ।”
अर्कातर्फ, प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले सरकारले भ्रष्टाचारविरुद्धको कारबाहीमा दोहोरो मापदण्ड अपनाएको आरोप लगाएको छ। कांग्रेसका अनुसार सत्तापक्षका मन्त्री र प्रभावशाली व्यक्तिहरूको सम्पत्ति सार्वजनिक गर्दा स्रोतमाथि उठेका प्रश्नमा सरकार मौन रहेको र कानुनलाई राजनीतिक सुविधाका रूपमा प्रयोग गरिरहेको छ।
सरकारको ८७.२% अंकको दाबी vs नागरिक अनुभूति
प्रधानमन्त्री बालेन शाह नेतृत्वको सरकारले २० असारमा सार्वजनिक गरेको १०० दिने ‘रिपोर्ट कार्ड’ मा शासकीय सुधारमा आफूलाई ८७.२ प्रतिशत अंक दिएको थियो। सरकारका अनुसार १०० मध्ये ७० वटा बुँदा कार्यान्वयन भइसकेका छन् भने बाँकीमा काम भइरहेको छ।
तर, सरकारी प्रगति विवरण र नागरिकले अनुभूत गरेको परिणामबीच स्पष्ट दूरी देखिन्छ:
-
डिजिटल सम्पत्ति लगत प्रणाली: १०० दिनभित्र सञ्चालनमा ल्याउने भनिएको एकीकृत डिजिटल सम्पत्ति अभिलेख प्रणाली अझै सञ्चालनमा आउन सकेको छैन।
-
निजामती सेवा विधेयक: दलीय ट्रेड युनियन हटाउने र सार्वजनिक प्रशासनलाई राजनीतिमुक्त बनाउने लक्ष्यका साथ ४५ दिनभित्र ल्याउने भनिएको ‘संघीय निजामती सेवा विधेयक’ चार महिना बित्दा पनि संसद्मा दर्ता हुन सकेको छैन।
-
सेवा प्रवाह र भीडभाड: राहदानी जुनसुकै जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट लिन सकिने व्यवस्था गरेपछि दक्षिण कोरिया जाने (EPS) युवाहरूको चापका कारण त्रिपुरेश्वरस्थित राहदानी विभागमा झनै लामो लाइन र सास्ती देखिएको छ।
-
नीतिगत सुधार: राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्रको पुनर्संरचना, दोस्रो राष्ट्रिय भ्रष्टाचार नियन्त्रण कार्ययोजना र राष्ट्रिय सदाचार नीति अझै कार्यान्वयनको चरणमा पुग्न सकेका छैनन्।
सरकारले १३ चैत २०८२ को मन्त्रिपरिषद् बैठकबाट १०० बुँदे कार्यसूची सार्वजनिक गरेको थियो। सुशासनका केही प्रक्रियागत सुरुआत भए पनि सर्वसाधारणले सहज सेवा प्रवाह र कानुनी निष्पक्षताको पूर्ण अनुभूति गर्न अझै बाँकी नै देखिन्छ।
यसमा तपाइको प्रतिक्रिया
सम्बन्धित समाचार
Like us On Facebook
Follow Us On Twitter
Tweets by @mirmireonline