कोसी प्रदेशमा सरकार पुनर्गठनको चर्चा चुलिइरहेका बेला सत्तारूढ नेकपा (एमाले) भित्र मुख्यमन्त्री फेर्ने विषयलाई लिएर आन्तरिक ध्रुवीकरण बढेको छ। प्रदेश इन्चार्ज शेरधन राई र मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीबीच नेतृत्व परिवर्तनलाई लिएर शक्ति संघर्ष सुरु भएको छ।

मुख्यमन्त्री हिक्मत कार्कीलाई राजीनामाको दबाब

एमाले कोसी प्रदेश इन्चार्ज शेरधन राईले केन्द्रको नीति र पार्टी अध्यक्षको निर्देशनबमोजिम नयाँ सरकार गठनका लागि मार्गप्रशस्त गर्न मुख्यमन्त्री कार्कीलाई दबाब दिएका छन्। बेलायत भ्रमणबाट फर्किएलगत्तै विराटनगर पुगेर राईले प्रदेश सभा सदस्यहरूसँगको भेटघाट तीव्र पारेका छन्।

इन्चार्ज राईले सांसदहरूलाई छुट्टाछुट्टै भेटेर नेतृत्व परिवर्तनको गृहकार्यमा सघाउन र नयाँ संसदीय दलको नेता चयन गर्न कसरत गरिरहेको स्रोतको दाबी छ।

“प्रक्रियाबाट हटाउनू, राजीनामा दिन्नँ” — मुख्यमन्त्री कार्की

पार्टीभित्रबाट राजीनामाको दबाब आए पनि मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले भने सरकार छाड्न अस्वीकार गरेका छन्। आफ्नो नेतृत्वको सरकार ढालेर नयाँ बनाउँदा जनतामा गलत सन्देश जाने तर्क कार्कीको छ।

“पार्टीको औपचारिक एवं संस्थागत निर्णयविना म राजीनामा दिन्नँ। हटाउने भए कानुनी र संवैधानिक प्रक्रियाबाटै हटाउनुहोस्।”

— हिक्मतकुमार कार्की, मुख्यमन्त्री, कोसी प्रदेश

संवैधानिक जटिलता: ह्विप नलाग्ने व्यवस्था

मुख्यमन्त्री कार्कीको अडानले नयाँ सरकार गठनमा गम्भीर संवैधानिक प्रश्न उब्जाएको छ:

• धारा १६८ (५) को सरकार: वर्तमान सरकार संविधानको धारा १६८ को उपधारा (५) बमोजिम गठन भएको हो।

• ह्विप नलाग्ने: यस धारा अन्तर्गत बनेको सरकारमा सांसदहरूलाई दलको ‘ह्विप’ लागू हुँदैन।

• हटाउन कठिन: मुख्यमन्त्री स्वयंले राजीनामा नदिएसम्म वा विश्वासको मत गुमाउने स्थिति सिर्जना नभएसम्म उनलाई हटाउन कानुनी रूपमा जटिल देखिन्छ।

तिलकुमार मेन्याङ्बोलाई नयाँ मुख्यमन्त्री बनाउने तयारी

केन्द्रमा सत्ता साझेदार दलहरूबिच भएको भागबन्डा अनुसार कोसी प्रदेश एमालेको भागमा परेको छ। एमाले स्रोतका अनुसार मुख्यमन्त्री कार्कीलाई फिर्ता बोलाएर ताप्लेजुङका तिलकुमार मेन्याङ्बोलाई नयाँ मुख्यमन्त्री बनाउने आन्तरिक तयारी भइरहेको छ।

मेन्याङ्बो स्वयंले पनि प्रदेश सभा सदस्यहरूसँग छलफल र छलफल तीव्र पारेका छन् भने इन्चार्ज राईले मेन्याङ्बोलाई दलको नेता बनाउन सांसदहरूसँग निरन्तर संवाद गरिरहेका छन्।