प्रस्तुत आलेखले वर्तमान विश्व राजनीतिमा पश्चिमा राज्य व्यवस्था र विशेष गरी अमेरिकाप्रति घट्दै गएको जनविश्वास तथा चीनको उदाउँदो प्रभावलाई विश्लेषणात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
मुख्य विचार तथा विश्लेषणहरू:
-
राजनीतिक सङ्कटको मूल कारक ‘अविश्वास’: पश्चिमा मतदाताहरूमाझ राज्य व्यवस्थाप्रति व्याप्त निराशा, आक्रोश र पूर्वाग्रहको मुख्य जड शासन प्रणालीप्रतिको अविश्वास हो। अमेरिकाप्रति पनि विश्वको भरोसा निरन्तर टुट्दै गएको छ।
-
अमेरिका भन्दा चीनमाथि बढी विश्वास: प्यु रिसर्च सेन्टरको सर्वेक्षणलाई उद्धृत गर्दै अधिकांश मुलुकहरूले अमेरिकाको तुलनामा चीनलाई बढी विश्वास गर्न थालेको औँल्याइएको छ। यो गिरावट डोनाल्ड ट्रम्पको कारणले मात्र नभई जो बाइडेनको कार्यकाल (विशेष गरी २०२३ मा इजरायल-हमास द्वन्द्वमा इजरायलप्रतिको अन्धसमर्थन) देखि नै सुरु भएको तर्क गरिएको छ।
-
मूल्यमान्यता भन्दा ‘योग्यता र स्थिरता’ मुख्य विषय: मानिसहरू विचार तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताका हिसाबले अमेरिकालाई चीनभन्दा अगाडि राखे पनि शासन सञ्चालनको योग्यता, कार्यकुशलता र स्थिरताका मामिलामा भने अमेरिकालाई अविश्वास गर्छन्।
-
अलोकप्रिय युद्ध र ऊर्जा नीति: ट्रम्प प्रशासनको इरानविरुद्धको युद्ध र हरित ऊर्जा नीतिबाट पछि हटने निर्णयले अमेरिकालाई आफ्ना सहयोगीहरूबाट समेत एक्ल्याएको छ। अर्कोतर्फ, चीनले नवीकरणीय ऊर्जामा गरेको ठूलो लगानीले गर्दा ‘ग्लोबल साउथ’मा उसलाई समस्याको समाधानकर्ताका रूपमा हेरिन थालिएको छ।
-
प्रविधि र एआईमा चीनको प्रतिस्पर्धा: इलोन मस्कका उत्पादन (जस्तै: साइबरट्रक) हरूको वैश्विक आलोचना र एआई (AI) प्रविधिमा चिनियाँ मोडलहरूको सुलभता (सस्तो र खुला) ले गर्दा इतिहासमै पहिलोपटक अमेरिकी प्रविधिको एकछत्र वर्चस्वमाथि प्रश्न उठेको छ।
-
वैश्विक प्रभाव र निष्कर्ष: पोल्याण्ड र इजरायल जस्ता केही अपवादबाहेक अस्ट्रेलिया, बेलायत, क्यानडा र मेक्सिको जस्ता अमेरिकी साझेदारहरू समेत चीनतर्फ बढी विश्वस्त देखिन थालेका छन्। अबका दिनमा नेतृत्व परिवर्तन (ट्रम्प पछि नयाँ राष्ट्रपति आए पनि) भए तापनि अमेरिकाले विगतको जस्तो प्रतिष्ठा र स्वतः तारिफ पाउने स्थिति सहज छैन।
