काठमाडौँ । प्रतिनिधिसभाको रिक्त उपसभामुख पदका लागि निर्वाचन प्रक्रिया सुरु भएको छ। सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले बुधबारको बैठकमा आगामी चैत २७ गते निर्वाचनको मिति तोक्दै संघीय संसद् सचिवालयलाई तयारीका लागि निर्देशन दिनुभएको हो।
सभामुखको निर्देशनलगत्तै सचिवालयका सचिव हर्क राईले निर्वाचन सम्बन्धी आधिकारिक सूचना प्रकाशित गर्नुभएको छ। प्रतिनिधिसभा नियमावलीको नियम ७ बमोजिम सभामुखले निर्वाचनको मिति र समय तोक्ने व्यवस्था रहेको छ।
संवैधानिक बाध्यता र शक्ति सन्तुलन
संविधानको धारा ९१ अनुसार सभामुख र उपसभामुखमध्ये एक जना महिला हुनुपर्ने र दुवै पद फरक–फरक दलको प्रतिनिधि हुनुपर्ने व्यवस्था छ। सभामुखमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का अर्याल निर्विरोध निर्वाचित भइसकेकाले अब उपसभामुख पदमा अर्को दलको महिला उम्मेदवार हुनुपर्ने निश्चित छ।
२७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा दलहरूको अवस्था यसप्रकार छ:
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा): १८२ सांसद (स्पष्ट बहुमत)
नेपाली कांग्रेस: ३८ सांसद
नेकपा एमाले: २५ सांसद
नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी: १७ सांसद
श्रम संस्कृति पार्टी: ७ सांसद
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी: ५ सांसद
निर्णायक भूमिकामा रास्वपा
सदनमा रास्वपाको एकल बहुमत रहेकाले उपसभामुख कसले पाउने भन्ने कुरा सोही दलको निर्णयमा निर्भर देखिन्छ। हालसम्म नेकपा एमालेबाहेक अन्य सबै दलले यस पदमा आफ्नो दाबी प्रस्तुत गरेका छन्। यद्यपि, रास्वपाले कुन दललाई समर्थन गर्ने भन्नेबारे ‘ग्रिन सिग्नल’ दिएको छैन।
रास्वपा नेताहरूका अनुसार अन्य दलहरूसँग छलफल जारी रहे पनि हालसम्म कुनै ठोस निष्कर्ष निस्किसकेको छैन। आगामी साता हुने निर्वाचनले नयाँ उपसभामुखको टुङ्गो लगाउनेछ, जसले संवैधानिक परिषद्को शक्ति सन्तुलनमा समेत महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्नेछ।
