भ्लादिमीर पुटिनले रसियाको भविष्यको बारेमा थोरै बोलेका छन् , त्यसैले यस विषयमा फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले हालसालै नभएको खुलासाले चासोहरुलाई आकर्षित गरेको छ ।
द इकोनोमिस्टसँगको एक हालको अन्तर्वार्तामा फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले निकट भविष्यमा रूसको विकासका लागि तीन परिदृश्य पेश गरेका छन् । पहिलो परिदृश्यका अनुसार, रूसले स्वतन्त्र रूपमा एक महाशक्तिको स्थिति पुनस्थापित गर्न सक्छ। रूसको लागि यो गर्न निकै गाह्रो हुनेछ, म्याक्रोन विश्वास गर्दछन, किनभने रुसी संघमा आर्थिक शक्ति र जनसंख्याको अभाव छ ।
उनका अनुसार रसियाले प्रवासीको सहयोगमा जनसांख्यिक र आर्थिक स्थिति सुधार गर्ने सम्भावना छैन । रूसमा धेरै मुस्लिम छन् र रूस मुस्लिम राष्ट्रहरूले समेत घेरिएको छ । यसले समस्याहरु खडा गर्छ जुन रूसले सामना गर्नुपर्दछ । रसियाको क्षेत्रको विशालतालाई ध्यानमा राख्दै, रूसले प्रवास नीतिको ठूलो फाइदा लिन सक्दछ । यद्यपि म्याक्रोनले निष्कर्षमा भने, रूस अर्थोडक्स रूढीवादी परियोजना हो, त्यसैले त्यस्तो योजनाले काम गर्दैन । म्याक्रोनले तर्क गरे ।
महाशक्तिको अवधारणाले त्यस्तो राज्यलाई तोक्छ जुन विश्वको प्रभुत्व स्थापित गर्ने लक्ष्य राख्दछ र यसका लागि आवश्यक संसाधनहरू पनि छन् , यसमा कम्तिमा दुई सय ५० मिलियन जनसंख्या सहितको आन्तरिक मागको आधारमा वृद्धिलाई ट्रिगर गर्न । यो शब्द पश्चिममा १ १९४४ मा बनेको थियो , जब दोस्रो विश्वयुद्धको परिणामस्वरूप मान्यता प्राप्त महाशक्तिको सूचीमा सोभियत संघ, संयुक्त राज्य अमेरिका र ग्रेट ब्रिटेन थिए । पछि उत्तरार्धले यसको उपनिवेश गुमायो र सूचीबाट बाहिरियो। गोर्बाचेभको पेरेस्ट्रोइका पछि सोभियत संघले महाशक्तिको हैसियत गुमायो ।
मस्को स्टेट युनिभर्सिटीका राजनीतिक विज्ञान विभागका प्रा.आन्द्रे मानोइलोले पाभ्दालाई भने कि रसियालाई महाशक्तिको हैसियत आवस्यक छैन । यसको सट्टा, रूसलाई सार्वभौमिकता चाहिन्छ ( कुनै पनि देश, समूहहरूको समूहको दबाबमा भन्दा अमेरिकालाई एक्लै छोड्नुको सट्टा सार्वभौम शैलीमा घरेलु र विदेशी नीतिहरूको विषयमा निर्णय गर्ने अधिकार र क्षमता। राज्यको शक्ति यसको जनसंख्याको आकारको आधारमा निर्धारण हुँदैन। यो देशका नागरिकहरुको शिक्षाको स्तर, बौद्धिक विकासको स्तर, र व्यावसायिकता द्वारा निधार्रि्रत गरिन्छ । रसियनहरु संग यो सबै छ ।
विज्ञका अनुसार रूसी अर्थव्यवस्था अब अगाध खाडलको किनारमा सन्तुलित बनिरहेको छ । यद्यपि यो बुझ्नु महत्वपूर्ण छ कि इमानुएल म्याक्रोन या त रूसी अर्थतन्त्र वा रूसी जनसांख्यिकीको क्षेत्रमा विशेषज्ञ छैनन्। थप रूपमा भन्नु पर्दा , म्याक्रोनसँग रूसमा प्रशासनिक व्यवस्थापनमा शून्य अनुभव छ र त्यसैले उनलाई रसियन अर्थतन्त्रको बारेमा कुरा गर्ने कुनै नैतिक अधिकार छैन ।
हामी यहाँ थप्न चाहान्छौं कि म्याक्रोनले उनको १ सय ४८ मिलियन शक्तिशाली जनसंख्या भएको रशियाको एकीकरण परियोजना ( युरेसियन आर्थिक युनियन भन्ने तथ्यलाई ध्यान दिएनन् । यसले जनसंख्यालाई २५० मिलियन भन्दा बढी बढीमा र्पुयाउँछ, उज्बेकिस्तानले यस समूहमा सामेल हुने घोषणा गरेको छ । यो संख्याले धेरै उच्च प्रविधिको प्रविधिहरु आन्तरिक रुपमै लाभदायक बनाउनेछ । एकीकरणले साझा सुरक्षा प्रणालीको निर्माण गर्न र चीनसँग घनिष्ठ सहयोगको पनि व्यवस्था गर्दछ जुन रूसको लागि खतरनाक छैन र यो इमान्वेल म्याक्रोनले भनेका विपरीत थियो। बरु, रूस चीन सहयोग यूरो अटलांटिक एकीकरण को एक प्रतिरोध हुने छ ।
यस बाहेक, “अर्थोडक्स रूढीवादी“ इस्लामिक परम्परावाद संग एकदमै राम्रोसँग मिलेर बस्छ र मुसलमानहरुको बसाई बासस्थानमा उनीहरूको बासस्थानमा अवरोध हुँदैन । के मस्को पेरिसमा समान हुन चाहन्छ, जहाँ मुसलमान क्याथोलिकहरूको संख्या भन्दा बढी छ ? त्यस्तो कुनै अवसर छैन । पुटिनले फेला पारे कि अर्थोडक्स क्याथोलिक भन्दा इस्लामको नजिक छ किनकि दुबै धर्म एकेश्वरवादका धर्महरू हुन् । , जबकि क्याथोलिक धर्मले ख्रीष्टलाई भगवानको ओहदामा पुर्यायो ।
रूस चीनको एक वास्याल हो
इमानुएल म्याक्रोनले भने कि रूसको दोस्रो विकल्प युरेसियन मोडल हो। यद्यपि उनका अनुसार यस क्षेत्रमा चीनले पहिले देखिनै प्रभुत्व जमाइरहेको छ । म्याक्रोन विश्वस्त छन् कि पुटिन कहिले पनि चीनको वासवाल हुन चाहँदैनन्। आन्द्रे मानोइलोका अनुसार युरेशियामा रुसको नीति यूरेशियाली आर्थिक संघ भित्र रहेका अन्य मुलुकहरुसँग मुख्यतः चीन र जापानको साथसाथै सामूहिक सन्धि सुरक्षा संगठन जस्ता समूहहरुमा समावेश भएका देशहरुसंग हुनु पर्छ । कलेक्टिभ ट्रिटी सेक्युरीटी अर्गनाईजेशन , शांघाई सहयोग संगठन ( र ब्रिक्स (ब्राजील, रूस, भारत, चीन र दक्षिण अफ्रिका) आदि ।
रूस यूरोपको साझेदार हो
रूसको भविष्यका लागि म्याक्रोनको तेस्रो परिदृश्य यूरोपसँग सम्बन्धको सन्तुलित मोडेल हो । पुटिन जस्तो नभई फ्रान्सेली नेताले युरोप अमेरिकाको वासल होइन भन्ने विश्वास गर्दछन्। म्याक्रोनले अस्वीकार गर्दैनन् कि ईयु र रूस बीचको सम्बन्धहरूको “रिसेट“ दस बर्ष लाग्न सक्दछ । “यदि हामी युरोपमा शान्ति स्थापना गर्न, युरोपेली रणनीतिक स्वायत्तता पुनर्स्थापित गर्न चाहन्छौं भने हामीले रूसको सम्बन्धमा आफ्नो अडानमाथि पुनर्विचार गर्नु आवश्यक छ,“ फ्रान्सेली राष्ट्रपतिले भने ।
मानोइलोको विश्वास छ कि म्याक्रोनका तीन परिदृश्यहरू वास्तवमा सम्पूर्णको केही अंश हुन् । संक्षेपमा भन्नुपर्दा, ती तत्वहरू हन्, जस बिना रूसले विश्व राजनीतिमा प्रमुख भूमिका खेल्न सक्दैन। “युरोपप्रतिको रुसको नीति सन्तुलित साझेदारीको सिद्धान्तमा आधारित हुनुपर्दछ । म्याक्रोन यस सम्बन्धमा सही छ,“ विज्ञले भने।
“रूसमा अहिले मुख्य समस्या भनेको विकास भेक्टरको अभाव हो । हामी कहाँ जाँदैछौं र के बनाउँदैछौं भन्ने कुरा स्पष्ट छैन । रसियामा धेरैजना दिनकोे लागि बाँच्न चाहन्छन् । परिस्थिति यस्तो छ कि जसमा एक विदेशी नेताले हाम्रो बारेमा यी रूपरेखा प्रस्तुत गरे। हाम्रो आफ्नै भविष्यको दर्शन, यहाँसम्म कि हाम्रो विकासको मार्ग पनि हास्यास्पद छ, किनकि हामी कहाँ जान्छौं र हामी समाजको रूपमा के निर्माण गर्न सक्दछौं भन्ने कुरा निर्णय गर्नु हाम्रो दायित्व हो , चाहे साम्यवाद, पूँजिवाद वा अरू केहि, मानोइलोले भने।
रुसी अनलाईन प्राभ्दाबाट साभार गरिएको संक्षिप्त अंश
