काठमाडौं, फागुन ३ ।
आज फेब्रुअरी १४ भ्यालेन्टाइन डे अर्थात् प्रणय दिवस विश्वभर मनाईंदै छ । विशेष गरी युवा युवतीले यसलाई विशेष चाडकै रुपमा मनाउने गर्दछन् ।
नेपालमा पनि पछिल्ला केही वर्षदेखि प्रणय दिवस विशेष रुपले मनाउने गरिन्छ । यो दिन प्रेमिप्रेमिकाले एक अर्कालाई विभिन्न उपहार दिएर माया दर्शाउने तथा आफूलाई मन परेका व्यक्ति समक्ष प्रेम प्रस्ताव राख्ने गर्छन् ।
यसै अवसरमा विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रमको आयोजना समेत गरिएको छ । अहिले विश्वभर युवायुवतीले विशेष महत्वका साथ मनाउने भ्यालेन्टाइन डे अर्थात् प्रणय दिवसको औपचारिक शुरुवात सन् २६९ मा रोमनबाट भएको मानिन्छ ।
यो दिवससँग एउटा दुःखान्त प्रेम कथा जोडिएको छ । तत्कालीन रोमन सम्राट क्लाउडियस द्वितीयले प्रेम र विवाहले सैनिक कमजोर हुन्छन् तथा युद्धसँग सम्बन्धित गोप्य सूचना बाहिर सार्वजनिक हुन्छ भन्ने धारणाले आफ्ना सैनिकलाई प्रेम तथा विवाह गर्न रोक लगाउनु भएको थियो ।
तर सम्राटको नियम मन नपराउने मध्ये रोमनका पादरी सन्त भ्यालेन्टाइनले प्रेमको पक्षमा आवाज उठाउदै प्रतिबन्ध उल्लंघन गरी धेरै सैनिकको सार्वजनिक रुपमा विवाह गराउनु भएको थियो ।
सम्राटले सन्तलाई पक्राउ गरी मृत्युदण्डको सजायँ सुनाएर जेलमा राख्नु भएको र जेलमा रहँदा सन्त भ्यालेन्टाइनको जेलरकी दृष्टिविहीन छोरीसँग माया बसेको कथन छ । आफूलाई मृत्युदण्ड दिनुअघि सन्त भ्यालेन्टाइनले लभ फ्रम योर भ्यालेन्टाइन भन्ने हस्ताक्षर सहितको प्रेमपत्र आफ्नी प्रेमिका अर्थात जेलरकी छोरीलाई दिएको कथन छ ।
सन्त भ्यालेन्टाइनले आफ्ना दुवै आँखा प्रेमिकालाई दिएर मृत्युदण्ड स्वीकार गर्नु भएको थियो । उहाँलाई सन् २६९ को फेब्रुअरी १४ मा मृत्युदण्ड दिइएको थियो । सन्त भ्यालेन्टाइनले प्रेमका लागि गरेको त्यागको सम्झनामा विश्वभर हरेक वर्ष १४ फेब्रुअरीमा प्रेम दिवसको रुपमा भ्यालेन्टाइन डे मनाउने गरिएको हो ।
