काठमाडौँ — २०७२ को विनाशकारी भूकम्पमा पहाडी भिरालो जमिन र कमजोर संरचनाका कारण धनजनको क्षति भएपछि नुवाकोट, धादिङ र रसुवाका बासिन्दा सुरक्षित ठाउँको खोजीमा त्रिशूली नदी किनारका बेँसीतर्फ झरेका थिए। तर, सुरक्षित ठानिएको त्यही बेँसीमा एक दशकपछि आएको विनाशकारी बाढीले उनीहरूलाई पुनः विस्थापित बनाएको छ।
गत भदौ १० गते लाङटाङ हिमाल क्षेत्रमा खसेको हिमपहिरोका कारण ल्हेन्दे खोलामा भीषण बाढी आयो। रसुवागढी नाका हुँदै अगाडि बढेको उक्त बाढीले टिमुरे, स्याफ्रुबेँसी, मैलुङ, वेत्रावती, सोले, भैँसे र देवीघाट लगायतका बजार तथा बस्तीहरूमा ठूलो विनाश मच्चाएको छ। बाढीमा परेर हजारौँ मानिस बेपत्ता छन् भने हालसम्म ८ सय जनाको शव फेला परिसकेको छ।
भूकम्पपछि यसरी बढेको थियो बेँसीमा बस्ती
२०७२ को भूकम्पपछि सरकारले प्रभावितहरूलाई घडेरी किन्न र घर बनाउन रकम दिएपछि खोला किनार र सडक आसपासका क्षेत्रमा बस्ती तीव्र रूपमा विस्तार भएको थियो। रसुवाका उत्तरगया र कालिका तथा नुवाकोटका किस्पाङ, म्यागङ, तारकेश्वर, बेलकोटगढी लगायतका पालिकाबाट ठूलो संख्यामा मानिसहरू बेँसी झरेका थिए।
त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक राजेन्द्र दुवाडीका अनुसार भूकम्पअघि विद्यालयमा करिब ५ सय विद्यार्थी अध्ययनरत रहेकोमा अहिले त्यो संख्या बढेर १,६४३ पुगेको छ। विद्यार्थीको संख्या चार गुणा बढ्नुले पनि त्यस क्षेत्रमा जनघनत्व कसरी बढ्यो भन्ने पुष्टि हुने उनले बताए।
बस्ती बढेसँगै खाल्डे, कोलनी, हात्तीगौँडा, कँडेलटार, वेत्रावती, तुप्चे, त्रिशूली, र देवीघाट लगायतका क्षेत्रमा जग्गाको मूल्य प्रतिआना १० देखि १५ लाख रुपैयाँसम्म पुगेको थियो।
केरुङ नाका र सुगम सुविधाका कारण आकर्षण
भूकम्पपछि सिन्धुपाल्चोकको तातोपानी नाका ठप्प भई चीनसँगको व्यापार केरुङ नाकाबाट सञ्चालन हुन थालेपछि त्रिशूली किनार व्यापारिक केन्द्रका रूपमा विकसित भयो। राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाका रूपमा सडक स्तरोन्नति भएसँगै सवारीसाधनको चाप, होटल तथा पसलहरू ह्वात्तै बढे।
किस्पाङ वडा नम्बर ५ का अध्यक्ष प्रकाश तामाङ डिम्डुङका अनुसार राम्रो स्वास्थ्य, शिक्षा र व्यापारको अवसरका कारण मानिसहरूले लेक छाडेर बेँसी रोजेका थिए। तर, अहिले बाढीले सबैथोक सखाप पारेको छ। उनको वडामा मात्रै १०० भन्दा बढी मानिस बेपत्ता छन् भने त्रिशूली ३ ए र बी जलविद्युत् आयोजना क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुगेको छ।
पाँचौँ दिनसम्म पनि उद्धार जारी
विदुर नगरपालिकाका मेयर राजन श्रेष्ठका अनुसार वडा नम्बर १, ३, ४, ५, ६ र १० मा बाढीले पूर्ण क्षति पुर्याएको छ। विदुर-१ का अध्यक्ष लेनिन रञ्जितले घरभित्रै फसेका धेरै परिवारलाई उद्धार गर्न नसकिएकोमा दुःख व्यक्त गरे। बाढी आएको पाँचौँ दिन बितिसक्दा पनि प्रभावित क्षेत्रमा उद्धारकार्य जारी छ।
एक दशकअघि भूकम्पको त्रासबाट जोगिन पहाड छाडेका स्थानीयहरू अहिले फेरि त्रिशूलीको कटान र बगरमा आफ्ना आफन्त र बासस्थान खोज्न बाध्य भएका छन्।
