काठमाडौँ। रसुवाको भोटेकोसी नदीमा आएको बाढीका कारण नेपालको जलविद्युत् उत्पादन क्षमतामा ठुलो गिरावट आएपछि भारतले नेपाललाई दैनिक अधिकतम ६५४ मेगावाटसम्म विद्युत् निर्यात गर्ने भएको छ। भारतको विद्युत् मन्त्रालयले नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई १३ सेप्टेम्बर २०२६ देखि ३१ डिसेम्बर २०२६ सम्मका लागि उक्त परिमाणमा विद्युत् निर्यात गर्न औपचारिक स्वीकृति प्रदान गरेको हो।
स्वीकृति अनुसार भारतले मध्यरात १२ बजेदेखि साँझ ६ बजेसम्म (दैनिक १८ घण्टा) नेपाललाई विद्युत् उपलब्ध गराउनेछ। जसअन्तर्गत मुजफ्फरपुर-ढल्केबर ४०० केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइनमार्फत अधिकतम ६०० मेगावाट र टनकपुर–महेन्द्रनगर १३२ केभी सिंगल सर्किट प्रसारण लाइनमार्फत थप ५४ मेगावाट बिजुली आयात गरिनेछ। भारतले सन् २०२७ जनवरीदेखि निर्यात गरिने विद्युत्को परिमाणबारे भने आगामी डिसेम्बरमा पुनरावलोकन गर्ने जनाएको छ।
राष्ट्रिय योजना आयोग र प्राधिकरणको ‘द्रुत क्षति तथा आवश्यकता आकलन प्रतिवेदन’ (RDNA) अनुसार भोटेकोसी बाढीले ऊर्जा पूर्वाधारमा उपकरण प्रतिस्थापन लागतसहित कुल १ खर्ब ३४ अर्ब रुपैयाँ (८८ करोड ९२ लाख डलर) को क्षति पुर्याएको छ भने प्रत्यक्ष आर्थिक नोक्सानी १६ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ बराबरको रहेको छ। बाढीले सञ्चालनमा रहेका २५०.४ मेगावाटका ७ वटा र निर्माणाधीन ५०८.६ मेगावाटका ६ वटा गरी कुल ७५९.०२५ मेगावाट क्षमताका १३ जलविद्युत् आयोजनाका साथै २४.३६ मेगावाट क्षमताका ५ वटा सौर्य ऊर्जा प्लान्टमा व्यापक क्षति पुर्याएको छ।
