चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ३५ दिन (साउन महिना) मा सरकारले १ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व संकलन गरेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ९६ अर्ब र आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १ खर्ब रुपैयाँ राजस्व संकलन भएको तुलनामा यस वर्षको समग्र वृद्धिदरमा केही सुधार देखिएको छ।
अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेले चालु आर्थिक वर्षमा १५ खर्ब ८० अर्ब रुपैयाँ राजस्व संकलन गर्ने लक्ष्य राख्दै कर प्रशासनलाई ‘मिसन १६ खर्ब’ तर्फ अघि बढाउने घोषणा गर्नुभएको छ। समयका हिसाबले वर्षको ९.५ प्रतिशत अवधि सकिँदा सरकारले वार्षिक लक्ष्यको ६.७ प्रतिशत राजस्व उठाएको छ।
आन्तरिक राजस्व र भन्सारको अवस्था
भ्याट (VAT): साउनमा १४ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँ आन्तरिक भ्याट संकलन भएको छ, जुन गत वर्षको तुलनामा ८.२ प्रतिशत बढी भए पनि १६ अर्ब ६२ करोडको मासिक लक्ष्यभन्दा करिब ११ प्रतिशत कम हो।
अन्तःशुल्क: आन्तरिक उत्पादनतर्फ ९ अर्ब ८५ करोड रुपैयाँ उठेको छ। यो गत वर्षको भन्दा ५ प्रतिशत बढी भए पनि १२ अर्ब ३४ करोडको लक्ष्यभन्दा २१ प्रतिशतले पछाडि छ।
आयकर: गत वर्ष साउनमा १६ अर्ब ५२ करोड रुपैयाँ उठेकामा यस वर्ष १२ प्रतिशतले घटेर १४ अर्ब ८२ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यो लक्ष्यभन्दा करिब ३० प्रतिशत कम हो।
भन्सार र गैरकर: आन्तरिक राजस्व विभागतर्फको संकलन १.३ प्रतिशतले घटेर ४७ अर्बमा झर्दा भन्सार राजस्व भने ११ प्रतिशतले बढेर ४० अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ। गैरकर राजस्वतर्फ उल्लेख्य सुधार हुँदै ७ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी संकलन भएको छ।
भदौदेखि सुधार हुने अपेक्षा
विगतका वर्षहरूमा साउन महिनाको राजस्व वृद्धिदरमा तीव्र उतारचढाव देखिने गरेकाले केवल पहिलो महिनाको नतिजाका आधारमा वर्षभरको समग्र चित्र आकलन गर्न नसकिने कर विज्ञहरूको भनाइ छ। आन्तरिक राजस्व विभागका अधिकारीहरूले भने करदाता प्रोत्साहन र भन्सारमा आएको सुधारका कारण भदौ र असोजमा आन्तरिक राजस्व संकलनमा राम्रो प्रगति हुने अपेक्षा लिएका छन्।