११ साउन, काठमाडौं । नेपालको भौतिक पूर्वाधार विकासमा आज एउटा ऐतिहासिक अध्याय थपिँदैछ। नेपालकै पहिलो व्यवस्थित सडक सुरुङमार्गको रूपमा निर्माण गरिएको नागढुङ्गा–सिस्नेखोला सुरुङमार्ग सोमबार (आज) औपचारिक रूपमा उद्घाटन गरिँदैछ। निर्माण कार्य सुरु भएको करिब ८० महिनापछि यो सुरुङमार्ग सञ्चालनमा आउन लागेको हो।
पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनिल लम्सालले जापानी राजदूत मायदा तोरु र जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका) का अध्यक्ष डा. तानाका अकिहिकोको विशेष उपस्थितिमा सुरुङमार्गको उद्घाटन गर्ने कार्यक्रम रहेको छ।
सुरुमा अत्यावश्यक सवारी मात्र चल्ने, ३ महिना परीक्षण काल
आयोजनाका उपनिर्देशक सञ्जय पन्थीका अनुसार उद्घाटन हुनासाथ यो सुरुङमार्ग तत्काल सबै सवारीसाधनका लागि खुला गरिने छैन। सुरुमा एम्बुलेन्स, दमकल, सुरक्षा निकायका सवारी तथा अन्य अत्यावश्यक सेवाका सवारीसाधनलाई मात्रै प्राथमिकताका साथ सञ्चालन गर्न दिइनेछ।
करिब तीन महिनासम्म परीक्षणकाल (ट्रायल ओपनिङ पिरियड) सञ्चालन गरिने र सो अवधिमा सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापनको विस्तृत मूल्यांकन गरेपछि मात्र अन्य सवारीसाधनलाई चरणबद्ध रूपमा प्रवेश दिइने आयोजनाले जनाएको छ।
नियमित सञ्चालनपछि लाग्ने सवारी शुल्क विवरण
परीक्षण अवधिभर सुरुङमार्ग प्रयोग गर्ने सवारीसाधनबाट कुनै शुल्क लिइने छैन। तर, नियमित सञ्चालनमा आएपछि भने सवारीको प्रकार र दिशाअनुसार निम्नबमोजिम शुल्क लाग्नेछ:
कार र भ्यान: काठमाडौं प्रवेश गर्दा रु. ६५ र बाहिरिँदा रु. ६०
मिनीबस, ट्रक र टिपर: काठमाडौं प्रवेश गर्दा रु. ११५ र बाहिरिँदा रु. ८०
बस तथा ठूला ट्रक: काठमाडौं प्रवेश गर्दा रु. २६० र बाहिरिँदा रु. २००
नोट: यसअघि मन्त्रिपरिषद्ले सवारीसाधनको प्रकार हेरी न्यूनतम ६० रुपैयाँदेखि अधिकतम ६०० रुपैयाँसम्मको महसुल दायरा निर्धारण गरिसकेको छ।
यस्ता सवारी र यात्रुलाई सुरुङमार्गमा निषेध
सुरक्षा संवेदनशीलताका कारण सुरुङमार्गमा केही सवारी र पैदलयात्रीलाई पूर्ण रूपमा रोक लगाइएको छ:
पैदलयात्री, मोटरसाइकल, स्कुटर र तीनपाङ्ग्रे सवारीसाधन (ट्याम्पो/अटो)।
डिजेल, पेट्रोल, ग्यासजस्ता प्रज्ज्वलनशील पदार्थ वा विस्फोटक सामग्री बोकेका सवारीसाधन।
यात्राको समय १ घण्टासम्म बचत हुने
काठमाडौंको चन्द्रागिरि नगरपालिका–१ दहचोक (टोटीपाखा) बाट सुरु भई धादिङको धुनिबेँसी नगरपालिकास्थित सिस्नेखोलामा पुगेर टुंगिने यो सुरुङमार्गको मुख्य लम्बाइ २,६८८ मिटर रहेको छ। यसका साथै २.५५ किलोमिटर लामो छुट्टै उद्धार (इकेप) सुरुङ समेत निर्माण गरिएको छ।
सुरुङभित्र चौबिसै घण्टा निगरानीका लागि सिसिटिभी, आधुनिक सञ्चार प्रणाली, दमकल, आकस्मिक उद्धार सेवा, अक्सिजन आपूर्ति तथा आधुनिक सुरक्षा प्रणाली जडान गरिएको छ। यो सुरुङमार्ग सञ्चालनमा आएसँगै नागढुङ्गा सडकखण्डको सास्तीपूर्ण जाम, उकालो र घुमाउरो बाटो छल्न सकिने हुनाले यात्रुहरूको यात्रा समय करिब एक घण्टासम्म बचत हुने अपेक्षा गरिएको छ।
लागत: कुल २५ अर्ब रुपैयाँ खर्च
जापान सरकारको सहुलियतपूर्ण ऋण र नेपाल सरकारको संयुक्त लगानीमा निर्माण भएको यस आयोजनामा कुल २५ अर्ब रुपैयाँ खर्च भएको छ।
निर्माण कार्यमा: करिब १७ अर्ब रुपैयाँ
मूल्यवृद्धि तथा विनिमय दर परिवर्तनका कारण: थप २ अर्ब रुपैयाँ
जग्गा अधिग्रहण र मुआब्जा वितरणमा: करिब ६ अर्ब रुपैयाँ (कुल ४८० रोपनी जग्गा अधिग्रहण)
सुरुमा ४२ महिनाभित्रै सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिए पनि विश्वव्यापी कोभिड–१९ महामारी र विभिन्न प्राविधिक तथा स्थानीय जटिलताका कारण निर्धारित समयभन्दा निकै ढिलो गरी आयोजना सम्पन्न भएको हो।
