२३ जेठ, काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको १७ महिने कार्यभार अवधिमा ठूलो संख्यामा भारतीय नागरिकहरूलाई अमेरिकाबाट देशनिकाला (डिपोर्ट) गरिएको छ। ट्रम्प प्रशासनले आप्रवासन (Immigration) को मुद्दालाई प्रमुख राजनीतिक विषय बनाउँदै कडा कदम चालेपछि हालसम्म ४ हजार ६०० भन्दा बढी भारतीय नागरिक भारत फर्काइएका हुन्।
भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जैसवालले पत्रकारहरूसँगको कुराकानीमा यससम्बन्धी आधिकारिक तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेका छन्।
डिपोर्टको मुख्य तथ्याङ्क:
सन् २०२६ (हालसम्म): १ हजार ७६ जना भारतीय नागरिक डिपोर्ट।
सन् २०२५ (कुल): ३ हजार ५६७ जना भारतीय नागरिक डिपोर्ट।
१७ महिनाको जम्मा संख्या: ४,६०० भन्दा बढी।
कुन अवस्थाका व्यक्तिहरू डिपोर्ट भइरहेका छन्?
अमेरिकाले विशेष गरी निम्नलिखित अवस्थामा रहेका व्यक्तिहरूलाई देश निकाला गरिरहेको छ:
गैरकानुनी रूपमा (अवैध बाटोबाट) अमेरिका प्रवेश गरेका।
भिसाको अवधि सकिएपछि पनि अनुमति बिना बसिरहेका (Overstay)।
आवश्यक कानुनी कागजातहरू नभई बसोबास गरिरहेका।
भारत सरकारको धारणा र बचाउ
यस विषयमा भारतीय विदेश मन्त्रालयले गैरकानुनी रूपमा विदेशमा बस्ने आफ्ना नागरिकलाई फिर्ता लिनु सम्बन्धित देशको दायित्व भएको स्पष्ट पारेको छ। विदेश मन्त्रालयका अनुसार:
“यो भारतले मात्र अपनाएको नीति नभएर अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा सर्वस्वीकार्य सर्वसाधारण सिद्धान्त हो। तर, यो प्रक्रिया सम्बन्धित व्यक्तिको राष्ट्रियता प्रमाणीकरण (Verification) भएपछि मात्र लागू हुन्छ।”
हाल अमेरिकाले डिपोर्ट गर्न खोजेका व्यक्तिहरूको सूचीलाई भारतीय एजेन्सीहरूले सुक्ष्म रूपमा छानबिन गरिरहेका छन्। अनुसन्धानबाट ‘भारतीय नागरिक’ प्रमाणित भएपछि मात्र भारतले उनीहरूलाई स्वीकार गर्ने नीति लिएको छ।
