इलाम, १० भदौ ।
महँगीअनुसार ज्याला नपाएपछि इलामका चार र झापाका तीनवटा चिया बगानमा कार्यरत मजदुर धमाधम पलायन हुन थालेका छन् ।
विसं २०५७ मा त्रिवेणी संघाई गुप्रले नेपाल सरकारबाट बगान भाडामा लिदा सातवटा चिया बगानमा दुई हजार ३४० जना स्थायी मजदुर थिए ।
तर हाल आएर ज्यालाकै कारण मजदुरको सख्या घटेर ८७५ पुगेको छ ।
निगमको विर्तामोडस्थित कार्यालयका प्रशासन प्रमुख लोकनाथ दङ्गालले चियामा काम गर्ने मजदुरले वर्षौंदेखि दैनिक एक सय ७० मात्र ज्याला पाइरहेका बताउनुभयो ।
चियाबाहेक निर्माण क्षेत्रमा काम गर्ने मजदुरले दैनिक ५०० भन्दा बढी कमाउ“छन् । तर जिल्ला दररेट निर्धारण समितिले कामदारको ज्यालादर आठ प्रतिशतले वृद्धि गरी ६६० बाट ७१० पु¥याए पनि चिया क्षेत्रमा काम गर्ने मजदुरको वर्षौंदेखिको ज्याला नबढेको मजदुरको गुनासो छ ।
दिनभर चिया टिपे पनि त्यसबाट मजदुरको जीवन धान्न गाह्रो परकोले बगानमा काम गर्ने मजदुर पलायन हुने क्रम बढेको हो ।
इलाम र झापाका चिया बगानमा काम गर्ने मजदुरलाई कारखानाले फरक–फरक ज्याला दिइरहेका छन् ।
चिया व्यवस्थापन पक्षले समयसापेक्ष ज्याला नदिदा चिया बगानबाट विस्थापित बन्नु परेको एक मजदुरले बताएका छन ।
सुरुमा इलाम चिया बगानमा १२० मजदुर कार्यरत रहेका थिए। अहिले २९ जना मात्र स्थायी मजदुर छन कम ज्याला भएको भन्दै धमाधम पलायन हुने क्रम बढ्दो छ बगानकी कर्मचारी इन्दिरा गुरुङले बताउनुभयो ।
उता मजदुर पलायनले अहिले दैनिक कामकाजमा समस्या पर्न थालेको बगान व्यवस्थापन पक्षले जनाएको छ ।
नेपाल चिया विकास निगमअन्तर्गतका इलाम र झापाका सातवटा चिया बगानमा आधाभन्दा धेरै मजदुरले ज्यालाको कारण देखाउँदै काम छाडेको बगानको विर्तामोडस्थित सम्पर्क कार्यालयले जनाएको छ ।
उक्त कार्यालयका अनुसार इलामको चिसापानीस्थित सोक्तिममा १८५, दानाबारीस्थित चिलिमकोटमा १९०, कन्याममा १९६ र इलाममा १७० मात्र ज्याला छ ।
यस्तै झापाका टोकला, बाह्रदशी र बर्नेमा २०१ ज्याला दिने गरिएको छ । कम ज्याला भएपछि कन्याम चिया कारखानामा ४७३ स्थायी मजदुर कार्यरत रहे तापनि अहिले १३४ जना मात्र कार्यरत छन् ।
आफूहरुले पाउने पारिश्रमिक न्यून भएकाले बढ्दो महँगीस“ग जुध्न नसकेको मजदुरको भनाइ छ ।
बगान सञ्चालक पक्षले भने बर्से्नि कारखाना घाटामा गएको जनाउँदै आम्दानीअनुसार मात्र पारिश्रमिक दिन सकिने बताउँदै ज्यालामा धेरै वृद्धि गर्न नसकिने जनाएको छ ।
