काठमाण्डौ, २६ साउन ।
भूकम्पका कारण भत्किएका गोरखा जिल्लाका भौतिक संरचनाको पुनर्निर्माणका लागि ७ अर्ब रुपैयाँ भन्दा बढी मूल्यको काठ आवश्यक पर्ने भएको छ । जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिले गरेको प्रारम्भिक अनुमान अनुसार जिल्लाका सरकारी कार्यालय, संघसंस्थाका भवन र व्यक्तिका घर बनाउन १८ लाख क्युफिट काठ आवश्यक पर्ने भएको हो ।
अहिलेको बजार मुल्य अनुसार १ क्युफिट काठको मूल्य झण्डै ४ हजार रुपैयाँ छ । यही मूल्यलाई आधार मान्ने हो भने पुनर्निर्माणका लागि ७ अर्ब २० करोड रुपैयाँको काठ आवश्यक पर्ने दैवी प्रकोप उद्धार समितिका सदस्य एवं जिल्ला वन अधिकृत जीवनाथ पौडेलले बताउनुभयो ।
वैशाख १२ गतेको भूकम्पका कारण गोरखाका ९८ हजार १ शय ४१ घरगोठ, ४ सय ९५ विद्यालयका ३ हजार ५२ कक्षाकोठा र १ शय ३८ सरकारी कार्यालयमा क्षति पुगेको छ । मनसुन सकिनासाथ भत्किएका संरचनाहरुको पुनर्निर्माण सुरु हुने भएकाले काठको माग अत्यधिक बढ्ने पौडेलको भनाई छ ।
‘जिल्लामा उपलब्ध हुनसक्ने काठले एक तिहाई माग मात्रै धान्न सक्ने देखिएको छ’ उहाँले भन्नुभयो ‘त्यसैले वनमा पर्न सक्ने चापलाई ध्यानमा राखेर विशेष गरी सामुदायीक वनलाई योजना बनाइराख्न भनेका छौं ।’ नयाँ घर बनाउँदा सकेसम्म भत्किएको घरको पुरानै काठको उपयोग गर्नका लागि आग्रह गरिएको पौडेलले बताउनुभयो ।‘घरको काठपात पानीले नभिज्ने ठाउँमा तह लगाउन भनेका छौं, यत्ति भयो भने पनि एक चौथाई माग पुरा हुन्छ’ पौडेलले भन्नुभयो ।
त्यसबाहेक निजी वनका काठ र कतिपय प्रतिबन्धित प्रजातिका काठ समेत उपयोग गर्न मिल्ने अवस्था बनाउका लागि पहल भैरहेको उहाँले बताउनुभयो । काठको विकल्पमा वातावरणमैत्री सामग्रीको उपयोग गर्न सकिएमा काठको काम कम हुने जिल्ला दैवी प्रकोप उद्धार समितिको विश्वास छ ।
