एजेन्सी । विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा क्रितिम बौद्धिकता ( आर्टिफिसियल ईन्टेलिजेन्स ) नयाँ चमत्कार सहित अघि बढीरहेको छ । धेरै विकसित देशहरु र साना देशहरुमा पनि यसको व्यवशायीक प्रयोग चलिरहेको छ । यसैले मानिसको श्वास्थ्य बारेमा पूर्व जानकारी दिने गरी विकास भएको छ ।
विश्वमा धेरै मनिसको मृत्युको कारण हृदयघात वा मुुटु फेल हुनाले हुने गरेको छ । यसबारे धेरै अनुसन्धानहरु नभएका हैनन् । हामीलाई कहिले के हुन्छ निश्चित हुदैन , यति मात्रै हो कि हामी विरामी हुन्छौं , मर्छौ एक दिन त्यति मात्र थाहा छ । तर पछिल्लो समय एआईले हृदयघात वा हर्ट एट्याक हुनुपूर्व नै जानकारी दिने प्रमाणित भएको छ । बार्टस हेल्थ एनएजएस ट्रष्ट र युनिभर्सीटी कलेज लण्डनले एक हजार बिरामीमा एआईको प्रयोग गरी मुटुको स्क्यान गर्दा उक्त कुरा सफलतापूर्वक प्रमाणित भएको डेली मेलले लेखेको छ । अनुसन्धानकर्ताहरुले यो रक्तसंचारको स्क्यान भएको र कम्युटरले अध्ययन गरेको पहिलो पटक भएको बताएका छन् । डाक्टरहरुले पारम्परीक प्रविधिमा आधारीत विधिबाट भन्दा एआईले निश्चित रिपोर्ट दिएको १९ महिनाको अध्ययन पछि अनुसन्धानकर्ताहरुले बताएका छन् । यसलाई उपचारको लागि सिफारीस गर्न सकिने उनीहरुको सुझाव छ ।
कृत्रिम बुद्धिमत्ताले विश्वमा पहिलो पटक हृदयघात वा स्ट्रोकको सम्भावनाको सही भविष्यवाणी गरेको छ । रक्त संचारको विष्लेषणका आधारमा विरामीलाई कहिले हृदयघात हुन्छ उसले सटीक भविष्यवाणी गर्ने छ । हृदय रोग मृत्यु र बिमारीको प्रमुख वैश्विक कारण हो, रगत प्रवाह कम हुनु धेरै हृदय अवस्थाहरूको सामान्य लक्षण हो ।
केहि गैर इनभ्यासिभ मूल्यांकनहरू जस्तै कार्डियो भास्कुलर चुंबकीय अनुनाद (सीएमआर) इमेज , जसले रक्त सञ्चार र संरचनाहरु र तीनका कार्यहरुको विवरण र विष्लेषण उपलव्ध गराउछ जसले चिकित्सकहरुलाई सजिलो हुन्छ । सीएमआर मृत्युको साथ कोरोनरी धमनी रोग पत्ता लगाउनका लागि मान्य गरिएको छ र प्रमुख प्रतिकूल घटनाहरू, जस्तै हृदयघात एक बर्ष भित्र हुने कुरा यसले निश्चित गरीदिन्छ ।
अनुसन्धानकर्ताहरु तर्क गर्छन् कि यो प्रविधिको प्रयोग गरेर स्क्यान तस्वीरहरुलाई लाई मानव आँखाले मात्र सटीक तरीकामा विश्लेषण गर्न गाह्रो हुन्छ ।
बार्ट्स हेल्थ एनएचएस ट्रस्ट र युनिभर्सिटी कलेज लन्डनका प्राध्यापक जेम्स मूनले भनेका छन् ’कृत्रिम बुद्धिमत्ता कम्प्युटर प्रयोगशालाबाट बाहिर निस्किरहेको छ र स्वास्थ्य सेवाको वास्तविक संसारमा जाँदैछ, डाक्टरहरूले एक्लै गर्न सक्ने भन्दा अझ राम्रा कामहरू गरिरहेका छन्। ’हामीले रगतको प्रवाहलाई हातैले मापन गर्न प्रयास गरिसकेका छौं तर यो थकाइलाग्दो र समय खेर फाल्ने डाक्टरहरूलाई बिरामीहरूको साथ सबैभन्दा बढी चाहिने ठाउँबाट लैजान्छ।’
अन्वेषकहरूले सेन्ट बार्थोलोमाइज अस्पताल र रोयल फ्री अस्पतालमा औसत ६० बर्षका १,००० भन्दा बढी बिरामीहरूको सीएमआर स्क्यान प्रयोग गरेका थिए ।
उनीहरूलाई श कगकउभअतभम्कास्पद र ज्ञात हृदय अवस्थाहरू अनुसन्धान गर्न पठाइएको थियो जुन घातक हुन सक्छ । एआई टेक्नोलोजीले छविहरूको विश्लेषण गरी तत्काल मुटुमा रगत प्रवाहको मात्रा मिलायो ।
भविष्यवाणीहरू एआई सहि छन् कि छैनन् भनेर बिरामीहरूको स्वास्थ्य परिणामसँग तुलना गरिएको थियो । डाटाले पत्ता लगायो कि कुन बिरामीहरु १९ महिनाको फलोअप अवधिमा प्रमुख कार्डियोभास्कुलर समस्या भएका कुल परीक्षण गरिएका बिरामी मध्य ४ प्रतिशत भन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो । १६ प्रतिशत मुटु फेल या अन्य समस्यामा थिए । एआई मार्फत पत्ता लाग्यो कि रक्त प्रवाह कम भएका मानिसमा यो जोखिम बढी छ ।
एआई प्रविधिले यही रक्त प्रवाह वा सञ्चारमा आधारीत मुटुका समस्याहरुको विष्लेषण र भविष्यवाणी सही निकालेको थियो ।
बार्ट्स हेल्थ एनएचएस ट्रस्ट र युनिभर्सिटी कलेज लन्डनका डा. क्रिस्टोफर नटले भने ’एआईको भविष्यवाणी गर्ने शक्ति र विश्वसनीयता बिरामीको नियमित हेरचाहमा प्रभावकारी र सजिलो थियो । गणनाहरू बिरामीहरू स्क्यान भइरहेको बेलामा भइरहेको थियो, र परिणाम तुरून्त डाक्टरहरूलाई र्पुयाइयो । मुटु र रक्तप्रवाहको यो विष्लेषणले हृदयघात जस्ता चूनौती कम गर्न तिर विश्व मानव समुदायलाई सहयोग पुग्नेमा उनीहरुको बिष्लेषण छ ।
डेली मेलबाट
